چشم کاتور

سیاهه هایی ازجنس سفرنامه ( 5 )

2012-01-15T23:02:00.002+04:30

روز جمعه سالروز تولدم بود. 34 ساله می شوم و من در نیلی مرکز دایکندی ام. اولین پیام تبریکی را از همسرم بتول دریافت میکنم. اگرچه تجربه زیادی در بزرگداشت سالروز تولدم ندارم و اولین بار در سن 31 سالگی همسرم برایم جشن تولد گرفت. یادم می اید وقتی خانه آمدم و عده ای از دوستان را دیدم خوشحال شدم. بعد از چند دقیقه کیک وشمع و بعد هم سر و صدا که تولدت مبارک. من اول فکر کردم تولد یکی دیگر از دوستان است اما دیدم شمعها را مقابل من گذاشته اند. از خجالت سرخ شده بودم. دستانم می لرزید و دهانم تا بیخ گوشهایم باز بود. اولین بار در عمرم بود که برایم جشن تولد می گرفتند. برای اولین بار حس کردم که بودنم برای اطرافیانم نیز مهم است. تا چند روز منگ بودم و از نوعی لذت درونی سرشار بودم. اما اینجا در نیلی چگونه میشد انتظار داشت که سرآغاز بودنت را جشن بگیرند . تلفن را گرفتم و به دوستانم پیامک (اس ام اس) فرستادم که فردا تولد من است و خوابیدم. فردا صبح با زنگ دوستم عباس آگاه ازخواب برخاستم. او میخواهد اولین کسی باشد که تولدم را تبریک گفته است. 36 پیام تبریکی هم بصورت پیامک داشتم و تقریبا همین مقدارهم درچهره نما (فیس بوک). ازاین تبریکی های جبری دوستان خوشحال شدم و صبحانه را آماده کردم. بعد ازظهر، یک دست لباسم را می شویم. برای من یکی ازسخت ترین کارها، لباس شستن است. دستم درتشت است که یکی از دوستان مقیم دایکندی زنگ می زند. بعد ازکمی مزاح میگوید: "مگرما مرده ایم که سالروزتولدت سوت و کوربگذرد". ازاین جمله به پراز می آیم. میگوید که شب به خانه ما بیایید. ما جشن مختصری برایت ترتیب داده ایم. تعارف میکنم، اما فایده ای نمی کند. حسی عجیب چشمانم را تر میکند. شب به غیرازمن، حدود ده دوازده نفردیگرهم دعوت شده اند. میزبان من درپذیرائی سنگ تمام گذاشته است. تاپاسی ازشب به گفتگو می پردازیم و البته من بسیارگپ زدم. وقتی جمع صمیمی است، صحبت من گل می کند و بی مهابا و بی رحمانه، کلمات را برزبان جاری می کنم. بعد ازگفتگوی طولانی، به محل اقامتم می روم. قبل ازخواب، با خود فکرمیکنم و سعی میکنم بفهمم که چطورممکن است هنوزهم آدمهایی یافت شوند که ازبودنت خوشحال باشند و آمدنت را جشن بگیرند. این آدمها چقدرقابل احترامند...

سیاهه هایی ازجنس سفرنامه (4) چوگانی را فتح کردم

2011-12-13T12:03:00.003+04:30

درمنطقه کوهستانی وناهموارنیلی مرکزولایت دایکندی، کوهی است که بلند ترازهرکوه دیگراست. این کوه رحمت و لعنت بسیاری ازمردم نیلی را به گردن دارد. چون بعد ازظهرها تقریبا اکثریت خانه ها، بازار و بعضی ازدوایردولتی را زیرسایه خود می برد و درزمستان فحش و درتابستان گرم نیلی تشکرمردم را به جان می خرد. کوه "چوگانی" برای هرساکن نیلی دوستی ای دارد به بلندای عمرش. اما کمترنیلی گی است که قله این کوه را فتح کرده باشد. چون هم بسیاربلند است و هم راه هایش صعب العبور. دوسال پیش وقتی درنیلی بودم، اولین بار این انگیزه درمن پیدا شد که چوگانی را فتح کنم، اما کسی حاضرنشد که همراهی ام کند و نشد. بلاخره دیروزبا چهارنفردیگرتصمیم گرفتیم که به این آرزوی دیرینه جامه عمل بپوشانیم. من، علی که مثل من بیکاراست، سرور که بچه یکاولنگ است وکودکی اش با کوه ودره سرشده، علی بابا که عاشق ماجراجوئی است و شریف که ازمرکزنیلی است ومی گفت که درکودکی زیاد این کوه را گشته است، تیم امروزی ماست. تاپای کوه و جایی که سرک وجود دارد، با موترسیکل می رویم و ازآن به بعد، بدون اینکه راه مشخصی را برگزینیم، به کوه می زنیم و انگیزه بالا باعث می شود که قدمهای اولیه را خیلی سریع بالا شویم. من ازهمه تیم عقب می مانم، سرفه و سوزش سینه دماراز روزگارم درآورده است. هفته گذشته درکابل به سختی سرما خورده بودم وفکر میکنم این هم پیامد همان مریضی بود. دوساعتی که میرویم، دریکی ازصعب العبورترین قسمت های کوه، سرور گم می شود. هرچه صدایش میکنیم، جوابی نمی شنویم. ازآنجا که باید ازصخره های بسیار بلند و پربرف می گذشتیم، احتمال لغزیدن پا و سقوط دربین سنگها خیلی بالا بود. نگران می شویم و من و شریف پانزده دقیقه ای بدنبال او می گردیم. تلفنش هم آنتن نمی دهد. بین تمام سنگها را می گردیم، اما اثری نمی یابیم. با دیگراعضاء تیم تماس میگیریم که برگردند و بیشترجستجوکنیم. بعد ازحدود نیم ساعت، تلفنش زنگ میخورد. درمی یابیم که سرورخان، بدون اینکه به صدای ما جواب بدهد، خپ خود را گرفته و ازهمه گروه پیشی گرفته است. خاطرمان جمع می شود و به راه ادامه می دهیم. بعد ازسه و نیم ساعت، درجایی درکمرکوه که هموارتراست، اطراق می کنیم. هیزم جمع میکنیم و چای و بعد هم غذا که تن ماهی و کنسرو لوبیاست. سرورمتخصص گروه دراین قسمت است. هیزم، آتش و کوه، تخصص اوست. چای سیاه تیره دود زده، بعد ازسه و نیم ساعت راه بسیارسخت و پیاده روی طاقت فرسا، به قول پدرم برایمان "طلا" مزه میداد. بعد ازیک ساعت استراحت، برای ادامه کارآماده می شویم، اما علی و شریف اظهارناتوانی میکنند و ازادامه سفرسرباز می زنند. من، سرور و علی بابا ادامه می دهیم. ازآنجا با این فکرحرکت میکنیم که بیست دقیقه دیگربه قله کوه می رسیم، اما بعد ازحدود نیم ساعت، به صخره هایی می رسیم که باید به پشت خوابید و با دو پا آنقدربه صخره ها فشاربیاوریم که خود را بالا بکشیم. دست هایمان، روی یخ، آنقدرمی ماند که کرخت می شد، اما هنوزهم نمی توانستیم ازروی یخ، برش داریم. چون برداشت دست همان و سقوط به روی صخره های خشن و بی رحم همان. اگرچه دستکش داشتیم، اما ترجیح میدادیم دستهایمان برهنه باشد، چون بهترمی توانستیم از درزهای صخره ها محکم بگیریم. بعضی جاها خارهای تیغ دار را با دست آنچنان می گرفتیم که گوئی تنها ناجی ماست و همچنان بالا می رفتیم. ما نابلد بودیم و به بدترین موقعیت کوه برخورده بودیم. اما فرصت این نبود که از راه های دیگرمی رفتیم، چون حد اقل دو ساعت وقت دیگر را هم می گرفت. بعضی جاها، کمره نازنینم با سنگ کوه برخورد می کرد، اما هیچ چاره دیگری نبود. یکبارکمره بین من و کوه قرارگرفت و هردودستم را هم ازکوه گرفته بودم. بسیارناجوانمردانه به کمره ام فشارمی آوردم که نیفتم و این نامردی بزرگی ازیک عکاس درحق کمره اش است. خیلی خسته شده بودیم و یکی دو دفعه هم ناامید. بعضی جاها تقریبا راه برای عبورنبود و ما با صرف کردن بیست دقیقه وقت، میتوانستیم فقط سه متربالا برویم. خوبی سنگهای نیلی این است که زبرند و سطح صیقلی و صاف ندارند و پایمان بخوبی به آن بند می شد. برف دیگردشمن ما بود. خیلی جاها برف تا یک مترهم می رسید، اما درکل زیاد نبود. بلاخره بعد ازحدود دوساعت دیگر، به قله رسیدیم و همه مشقت راه را فراموش کردیم. دیوانه وارفریاد می زدیم و به اطراف نگاه میکردیم. وقت کم داشتیم و باید زود پس می آمدیم. پانزده دقیقه ای ماندیم و برگشتیم. جی پی اس نداشتیم که ارتفاع را می گرفتیم. اما برای من خیلی جالب بود. همه جا دیده می شد. عکسهای زیادی گرفتم وبرگشتیم. برگشت هم دست کمی ازرفتن نداشت. ازهمان راه که آمده بودیم، پس آمدیم. به کمرکوه که رسیدیم، دیدیم که رفقا رفته اند و ما هم بدون معطلی پایین آمدیم. اما هرچه می آمدیم، راه درازتر میشد. زانوهایمان سست شده بودند. آنقدرخسته بودیم که دیگرباهم حرف هم نمی زدیم. پائین ترکه رسیدیم، کم کم هوا تاریک شد. اما مهتاب کمک مان می کرد. بلاخره با پایین رسیدیم. جایی که موترسیکل ها بود. بدون معطلی سوارشده و به اتاق آمدیم وتازه درد پاهایمان شروع شده بود....

سیاهه هایی ازجنس سفرنامه (3)

2011-12-08T17:08:00.003+04:30

روزعاشورا است. با موترسیکلم به همراه یکی ازدوستان به طرف دفتروالی راهی میشویم که قراراست مراسم عاشورا درآنجا گرفته شود ولی نمیدانم چرا دردفترولایت. درراه به ادامه جای تایرموترهایی که قبلا رفته اند، با سرعت بسیاربالا میروم که ناگهان یک سربازپولیس راهم را سد می کند. تازه می فهمم که وارد یکی ازبخش های قوماندانی امنیه شده ام. سرباز می پرسد که با این عجله به کجا میروی؟ با کی کارداری؟ ازفرط خجالت، نمی توانم صحبت کنم. به لوحه نگاهی می اندازم و کلمه (قوماندانی امنیه دایکندی) را می بینم. با آنکه میدانم که قوماندانی اینجا نیست، میگویم به قوماندانی امنیه کاردارم و اوجواب میدهد که اینجا نیست و نزدیک دفتر ولایت است. معذرت خواهی میکنم و ازآنجا دورمی شوم. خدا را شکرمیکنم که دایکندی بود، اگراینکار را درکابل میکردم، حالا شما این سطور را نمی خواندید، چون سرباز پیره دار با دیدن من که با آن سرعت به داخل قرارگاه می روم، فکرمیکرد که من انتحاری ام و فورا به من فیرمیکرد و من بدون اینکه کس و یا کسانی را بکشم، به بهشت می رفتم و رستگارمی شدم. درنزدیکی ولایت، یک دسته ازعزاداران را می بینم که سینه زنان به طرف دفترولایت میروند. به یاد عزاداری های مشهد می افتم. زنان هم درآخردسته حضوردارند. عکس میگیرم و به طرف دفترولایت میروم.

درآنجا حدود یک و نیم هزار الی دوهزارنفردرصحن حویلی ولایت گردهم آمده اند و سینه زنی میکنند. مقامات هم حضوردارند. عکس میگیرم و به دنبال سوژه میگردم. سخنرانی شروع می شود. والی و بعد کسی بنام کریمی و بعد هم کسی دیگربنام مظفری که بسیارطولانی صحبت کرد. بعد مراسم تمام شد و هرکس به طرف خانه خویش روان شد. چند ریاست دولتی را هم می بینم که بیسکویت، شیر، شربت و خرما توزیع میکنند و تابلوهایشان را هم نصب کرده اند. درحالیکه هنوزفلسفه این را کشف نکرده ام که چرا باید مراسم عاشورا دردفترولایت گرفته شود ودولت حکم برگزارکننده را داشته باشد، به طرف بازار روان می شوم.

سیاهه هایی ازجنس سفرنامه (2)

2011-12-08T16:33:00.005+04:30

روزتاسوعاست. همه جا رنگ و بوی محرم دارد. اکثردوکانهای بازارمسدود است. نانوائی ها نان وقصابی ها گوشت دوروزه را پیشاپیش می فروشند، چون فردا (برطبق اعتقاد مردم) خریدو فروش حرام است.

امین رسا دوست قدیمی ام را می بینم که سوار بر موتر لند کروزر سفید رنگی به طرف مهمانخانه والی میرود که محل اقامت من هم نزدیک آن است، اما او مرا نمی بیند. بعد ازظهر والی را ملاقات می کنم. محرم است و اوهم کاملا سیاه پوشیده است. وقتی مرا معرفی میکنند، والی میگوید که قبلا گزارشهای مرا خوانده است وبعد تلفنهای زیادی درجریان ملاقات برایش می آید. اقبال را هم می بینم. جوانی که وبسایت والی را پیش می برد. والی دایکندی را یکی ازمحرومترین ولایات افغانستان میخواند و دراین محرومیت، ژورنالیستان را هم شریک میداند و ازاینکه خبرنگاران علاقه چندانی به دایکندی نشان نمی دهند، گلایه مند است. من هم کاملا با این گفته موافقم. علاقه چندانی نزد خبرنگاران برای کاردر دایکندی وجود ندارد اگرچه من به همکاری و حوصله دولت مداران دایکندی درمورد زبان نیش دارخبرنگاران نیزشک دارم.

والی تعارفم میکند که می توانم درمهمانخانه اش بمانم، تشکرکرده رد میکنم و میگویم که نزد دوستانم هستم و مشکلی دراین زمینه وجود ندارد. درهمین هنگام، امین رسا وارد می شود وبا سروصدا مرا درآغوش میکشد. بعد ازچند دقیقه صحبت درباره موضوعات مختلف که بیشترحول محور دایکندی وژورنالیزم است، خداحافظی کرده می برایم. یکی ازدوستان که وعده داده بود برایم موترسیکلی تهیه میکند زنگ میزند و بعد تر، موترسیکلی دراختیارم قرارمیدهد. خوشحال می شوم و ازآنجا بدیدارشهردار می روم. طبق معمول دفترش فوق العاده تمیزو با سلیقه چیده شده است. ازهردری سخن می گوئیم. دخترش اندیرا هم می آید و من که همیشه ازاو خوشم می آمد، می بوسمش. ازآنجا مستقیما به ریاست عودت کنندگان و مهاجرین می روم که امین رسا رئیس آن اداره است. به گرمی استقبالم می کند و ازخاطرات گذشته قصه میکند. حسی نوستالوژیک لبخندی ملیح برلبهای هردوی مان می نشاند.

سیاهه هایی ازجنس سفرنامه (1)

2011-12-08T15:45:00.006+04:30

این روزها درنیلی ام، مرکزدایکندی. تقریبا یک ونیم سالی است که نیامده بودم. نیلی تغییرات زیادی کرده است. تعمیرهای دولتی اش خیلی بیشترازسالهای گذشته است و اکثرریاست ها ازقلعه های قدیمی کرایه ای، به تعمیرهای جدیدشان کوچیده اند. چند سرک جدید هم جورشده، اما ازقیرخبری نیست. پول مصرف می کنند و سرک درجه دو می سازند، یعنی هموارکاری میکنند و ازآنجا که نیلی تمام زمینش را نوعی سنگ خاص بنام "کرول" پوشانده است، هموارکاری اش زیاد سخت نیست و پول کمی می خواهد. یک پیاده رو زیبا هم ازبازارتا ولایت کشیده شده که وقتی رویش قدم میزنی، بیاد کوچه های قدیمی پاریس می افتی. اما شنیده ام که بعضی ازقسمت هایش درمحدوده سرک است و قراراست بزودی خراب شود. اکسکواتور(بیل های میکانیکی) و بولدوزرهای شهرداری هم درحال کارند و دشتی که قراراست به عنوان شهرجدید توزیع شود را هموارکاری میکنند. بازارپاکترازگذشته است. بیلرهای کثافات با آرم شهرداری نیلی، همه جا به چشم می خورد. حتی دراماکن خصوصی (در تنها حمام پنج اتاقه دایکندی که شصت افغانی می گیرد). دوکانها کمی تخصصی ترشده اند. قبلا دریک دوکان ازچپلق گرفته تا مربا و ازمرغ گرفته تا گولی موترگرفتگی می فروختند، اما حالا خیلی ازدوکانها، فقط تیپ خاصی ازاجناس را می فروشند. سه چهارتا عکاسی دیجیتال لوکس هم درست شده است و یک اینترنت کلب هم راه افتاده است. گرانی بیداد می کند. یک لیتردیزل هفتاد افغانی است. یک سیرچوب بالاتراز120 افغانی وگازکیلوی 90 افغانی. زمان ورود من، مصادف با زمان برگشت حاجی ها ازحج است. همان حاجی هایی که مشهورترین جمله شان این است "یک خوابی بود و تیرشد" و بعد شروع میکنند که درسعودی تشنابهای هوتلهایش اینجنین است و موترهایش آنچنان. عده زیادی ازمدم به استقبال حاجی هایشان آمده اند وهوتلهای بازارفوق العاده شلوغ است. محرم دیگرمناسبتی است که به محض ورود، حضورش را به رخت می کشد. موترهای پولیس با بیرقهای "یاحسین" ویکی دوتایشان با بلند گوهایی که نوحه می خوانند، به این طرف و آنطرف می روند. یکی دو تا پوسته امنیتی پولیس هم دروازه محرمی پوشیده ازپارچه سیاه ساخته اند. یکی ازشهروندان نیلی می گفت که دولتی ها برای سوء استفاده ازدین و یافتن مقبولیت مردمی، ازپول ملت دروازه امام حسین می سازند. به محض ورود، با استقبال گرم دوستان روبروشدم. حسین اخلاقی حسابی تحویلم گرفت و همین طوربقیه دوستان. همه دوستان قدیمی خیلی خوشحال می شوند و بعدهم دعوتم میکنند و من هم بدنبال یک وعده غذای چرب، ازخدا خواسته قبول میکنم. خبرخوش دیگراینکه این روزها رادیوی خصوصی جدیدی بنام "رادیو نسیم" آغازبه فعالیت میکند. این رادیو با سرمایه شخصی مهدی موحدی و رضا واحدی ایجاد شده است. بزودی کنفرانس گزارشدهی دولت به ملت دردایکندی آغازمی شود. اگرچه خیلی نمادین است، اما بدنیست. لااقل تمرین دموکراسی می شود برای سالهایی که دولت واقعا باید به ملت حساب بدهد. شهردار نیلی خانم عذرا جعفری را درولایت دیدم. قول دادم که به دفترش می روم، اما هنوزوقت نکرده ام. پیش دوستم حبیب رادمنش رفته بودم که حالا معاون والی است. استقبال گرمی کرد و ازخاطرات گذشته قصه کردیم. خاطره همان شبی را که باهم دریک موترازمزارتا کابل آمده بودیم و نصف شب به کابل رسیده بودیم، بعد تاکسی گرفته وبودیم بعد ازبسیارماجرا دریک هوتل، جایی برای خواب پیدا کرده بودیم، صبح که بیدارشده بودیم، او ازمن پرسیده بود که تودراینجا چه میکنی؟ ومن گفته بودم که من دیشب آمدم. بعد او گفته بود که من هم دیشب آمدم. تازه فهمیده بودم که همسفردیشب من، خود همین آقا بوده است. نگرانی بسیاری ازبچه هایی که درصنف دوازده می خوانند این است که مبادا کنکوربرگزارشود و نسبت برفباری ومسدود بودن راه ها، نتوانند به امتحان برسند. پیاده روی درنیلی عجب صفائی دارد، یک ساعت شیب تند سربالائی را ازبازارتا ولایت میروم و خیس عرق می شوم. اما یکی ازدوستان قراراست لطف بکند و یک موترسیکل برایم پیدا کند. هوا این روزها درنیلی واقعا عالی است. نه زیاد سرد و نه زیاد گرم. البته ساکنین نیلی گلایه دارند که سرد شده است، اما برای من که ازبامیان آمده ام، معتدل جلوه میکند. دیدن من، درحالیکه کمره ام ازگردنم آویزان است و کوله پشتی ام برپشت، چیززیاد عجیبی نیست. یادم می آید چند سال قبل با همین تیپ، خیلی تابلو بودم. این یعنی که حالا مردم به دیدن چهره های بیگانه عادت کرده اند. دردوایردولتی خبری ازدریشی یا لباس رسمی نیست و حضورزنان خیلی خیلی کمرنگ است. به لطف محرم، ساعات رسمی ادارات کوتاه ترشده است و معمولا ساعت دو نیم بعد ازظهر، مراجعین با درهای بسته روبرو می شوند. البته این حکم قطعی نیست و شاید اداراتی باشند که تا چهارکارکنند. به خوابگاه محصلین دارالمعلمین نیلی رفتم. یکی ازاقوامم را پیدا کردم. ازوضعیت درسی شان جویا شدم. به نظرم زیاد بد جلوه نکرد. استادانشان آدمهای مسلکی ای هستند و یکی دو تایشان هم تادرجه ماستری درس خوانده اند. یک دانشگاه خصوصی (مؤسسه تحصیلات عالی) به نام " ناصرخسرو" هم ایجاد شده که تقریبا درانتهای سال اول تحصیلی خود قراردارد. یکی ازویژگیهای نیلی (که من خیلی دوستش دارم) این است که شما میتوانید درعین زمان، شاهد فرهنگها و گویشها (لهجه ها) ی مختلف ازاقصی نقاط این ولایت چندین اقلیمه باشید. کجرانیها با آن تیپهای قندهاری شان، سنگ تختگی ها با جورابهای گرم پشمی شان و مردمان کیتی با لهجه تقریبا پشتونی شان، همه و همه زیبایی خاص خود را دارند. نیلی شهرموترسیکل است. اگرتعداد موترسیکل ها را برتعداد ساکنین نیلی تقسیم کنیم، شاید پنجاه درصد مردم موترسیکل دارند. قبل ها موترهای داکسن (تویوتایی که طالبان زیاد استفاده میکردند) به وفوردرنیلی دیده می شد، اما حالا تعدادشان کم شده و درعوض مینی وانهای (فلانکوچ) بسیارشده است. کرایه ها فوق العاده بالاست. ازنیلی تا کابل از2200 الی 1600 افغانی برای هرنفرمی گیرند. می گویند اگربرفباری شروع شود، گرانترهم می شود.

یوتوپیای مجرمان

2011-10-30T15:54:00.001+04:30

چندی پیش یکی ازهمسایه ها (جدیداً به خانه دیگری کوچ کرده ایم)، راهم را گرفت و با لحنی بسیارخشن گفت که دیگرحق نداری ازاینجا عبورکنی. اگرتکرارشود، من می دانم و تو. من که دیدم طرف بسیارعصبانی است و ممکن جروبحث با او اوضاع وخیمی را بباربیاورد، مثل بچه های خوب سرم را پائین انداختم و گفتم چشم.

کمی آنطرفترمرد دیگری نشسته بود که مرا وهم او را می شناخت. گفت فلانی چه می گفت؟ ماجرا را گفتم و گفت، خوب کردی که با او جروبجث نکردی.

گفتم چرا؟

گفت چون فایده ای ندارد، او درهرحال، بزودی راهی زندان می شود.

با تعجب پرسیدم چطور؟

گفت: او چند ماه پیش جرمی را مرتکب شده بود. بعد ازگذراندن سه محکمه، حکمش نهائی شده است و به ...... مدت زندان محکوم شده است. اما ازآنجا که زندان فعلا فضای خالی ندارد (گنجایش نفرجدید ندارد)، او منتظراست که یکی اززندانیان آزاد شود و او بجایش برود. حالا او هرهفته یکی دو مرتبه اززندان خبرمی گیرد که آیا کسی آزاد شده است یا نه که او بجایش به زندان برود.

ازاین حرف خیلی خنده ام گرفت.

سه چهارروز بعد، شنیدم که همسایه ام به اختیارخود به زندان رفته و با اصرارخود را داخل کرده است. به امید اینکه دوهفته بعد که عید قربان می رسد، شامل بخشش شدگان عید شده و رها شود.

به بامیان می گویند یوتوپیای مجرمان (مدینه فاضله)!

کرزی و صفرپوپو

2011-10-25T14:32:00.005+04:30

حدود ده دوازده سال قبل، درمنطقه قشلاق تپه فرحت پلخمری بغلان، مردی بود درحدود چهل و پنج ساله، قد کوتاه با چشمانی تنگ ودهانی که جای خالی چند تا دندان را دائم الوقت به نمایش می گذاشت. اصالتا ازهزاره های دره ترکمن بود که ده سالی بود که ساکن همان منطقه بود. کس و کویی نداشت وبرای مردم آب می آورد و نان می گرفت.

نامش صفربود وبچه های کوچه او را صفرپوپو می گفتند. واین موجی ازخشم صفررا به همراه داشت که با سنگ، چوب و هرچیزکه دم دستش می آمد، حمله ور می شد وبا فحش های رکیک هم همراه بود.

مدتی گذشت و صفرپوپو درکوچه دیده نمی شد. فهمیدیم که تاجری خیراندیش وی را به خانه اش برده و اتاقی برایش داده و معاشی هم تعیین کرده و فقط او باید چوب می شکست و آب می آورد و بقیه روز را کلاً بیکاربود.

حدود یک و نیم ماه گذشت و صفرپوپو بازهم به کوچه بازگشت. از او پرسیدند که چرا همانجا نماندی؟ با لحنی گرفته و کودکانه گفته بود: "آنجا هیچ کس آدم را صفرپوپو نمی گفت"

درمدت ده سالی که صفردرکوچه مانده بود، به پوپو گفتن های بچه ها عادت کرده بود و این نوعی پیوند درونی ناگسستنی را به وجود آورده بود که صفرنتوانست بیشترازیک ماه دوری آنرا طاقت بیاورد.

دیشب هم شنیدم که کرزی برای پوپو گفتن های پاکستان که چند سالی بود به لطف امریکا کم شده بود، دلش تنگ شده بوده و بازهم به کوچه آمده تا اورا صفرپوپو بگوید و او گلو پاره کند و هارگونه آنان را دنبال کند.

کرزی هم مانند صفرنتوانست فقدان پوپو گفتن های پاکستان را برای بیشترازچند صباحی تحمل کند. این بود که خود به نزد پوپو گوی همیشگی اش شتافت و درمقابل اربابش قد علم کرد و گفت: اگرتو به این (که همیشه مرا پوپو می گوید) حمله کنی، من با تو جنگ خواهم کرد.

خدا عاقبت مارا بخیرکند که رعیت اینگونه رئیس جمهوری هستیم.

قذافی دستگیرشد÷

2011-10-20T16:36:00.005+04:30

دقایقی قبل، ازیک دوست شنیدم که سرهنگ قذافی دستگیرشد.

این خبرخوشحال کننده است. چون با دستگیری قذافی، طرفدارانش دست ازمقاومت برمی دارند و دولت به دست مردم می افتد. بدین ترتیب جنگ به پایان میرسد و زمان آن می رسد که دولت چدیدی ساخته شود. اگرمردم لیبی بتوانند دولتی دموکراتیک را بنیان گذاری کنند، میتوانند نمونه خوبی برای سایرملل عرب و غیرعرب باشند. حتی برای ما افغانستانیها، چرا که ما سیزده قرن است دنباله رو اعراب هستیم. من ازهمین جا، به تمام خونهای ریخته شده درخیابانهای این کشور، ادای احترام می کنم. یادم می آید وقتی کوچک بودم، قذافی برایم یک قهرمان (هیرو) بود. چون مقاومت سرسختانه ای درمقابل فشارهای آمریکا می کرد. اما ازآنجا که خیلی عاشق فوتبال بودم و اخبارآنرا تعقیب می کردم، دریک روزنامه ایرانی خواندم که سرهنگ قذافی ازدیگوآرماندومارادونا بازیکن بسیارگران قیمت آرژانتینی درآنزمان درخواست کرده بود که طی یک قرارداد، به پسرش فوتبال بیاموزاند. ازنظرمن، این تقاقضی بزرگ بود و ثابت میکرد که قذافی به فکرمردم فقیرلیبی نیست.

عجایب لعبتی دیدم دراین شهر

2011-10-16T10:41:00.002+04:30

باری به سنه 1389 هجری اندربلاد بامیان، به بانک اندرشدیم ازبهرکاری. "بانک، خزانه شاهانه را گفتندی که الحال به غایت مترقی گشته و درهربلادشعبه ای افرازگشته که رعیت تعب سفربرخود نگرفته و مالیات به همان شهرودیارخود به خزانه شاهانه واصل کنند".

این خزانه شاهی را (دافغانستان بانک) خواندی اش، به لسان آنعده بلند بینیان فرخ نشان که دودوسه قرنی است که مرکب شبانی به توسن حکومت داده اند و مرغ دولت برشانه های ستبرشان بنشسته است و عده ای دیگرشان چنان بهشت فروشند که مؤمنین را تاب درنگ نماندی و شوق و اشتیاق وصال، فکرانتحاردرسرافنگندی. چونان که اگرمحمد (ص) ازلحد برخیزد، یارای بازشناسی دینش نباشد.

القصه به بانک اندرشدیم. لعبتی دیدیم بس عجیب که ما را سِرّ خلقتش مسئله ای افتاد سخت ومشکل و حیران بماندیم اندرحلش. صندوق گونه ای بود سخت ازفلز، گوئی به قیراندود شده بود، لیک ارزق (آبی). برآن نگینه هایی چند به سان اسطرلاب شیوخ عرب، که برآن حروفی نبشته.

ظریفانه سیم هایی گردآورده بودند ازهمانها که خوبرویان ارزگان گیسوان افشانده خویش بدان پیچند و بدینگونه دل دلدادگان به بند کشند.

برگی نحیف و سپید بسان کاغذ ختنی برآن نهادندی وبرآن نگینه ها چنان بی مجال کوفتندی که کاغذ به فغان آمدی و خون دل برون دادی ونوشته ها پدید آمدی ازآن و روی سپید کاغذ را یارای دیدن آن همه کمال درآن لعبت نماندی وشرمگنانه به سیاهی گرائیدی.

دربهت شدیم و چونان انگشت حیرت به دهان ماندی که ساعتی بگذشت وما ازخود بی خود.

ندا رسید که هان ابویاشار، چه درحیرتی که لعبتی دیگرنشانت دهم که تمام این کمال، به یکباره کند و آنرا "کمپیوتر" و "پرینتر" خوانند.

دیگربرخود تاب نبردم و برزمین برافتادم. چون چشم گشودم، نوباوگان بدیدم که ازفرط فغان، چشمها کاسه خون گشته اند.

راقمه شیخ الرئیس مهدی الدین ابویاشاربامیانی متخلص به مهرآئین (دام ظله)

تاریخ درخیابان

2011-10-16T10:11:00.002+04:30

زمانی دربامیان متهم به ماجراجوئی و تشنگی شهرت بودم. به قول دوستی ازمقامات که "هرجا که شری هست، مهرآئین خود را رسانده است" و دوست دیگری که کاملترش کرده بود"هرجا شری هست، مهرآئین خود را رسانده است که آنرا بنام خود کند"

باری دوستی دیگرگفته بود که "مهرآئین ثبات سیاسی ندارد و به هرچیزاعم ازموافق و مخالف اعتراض میکند".

اما من معتقدم که ملتی که حقش پایمال شده است، باید همیشه معترض بماند. همیشه معترض ماندن تا احقاق حق، چیزی است که من به آن سخت معتقدم.

دیشب مقاله ای ازاسد بودا را درجمهوری سکوت خواندم که او تظاهراتهای اخیرهزاره های چندین کشور درواکنش به قتل هزاره های کویته را به فال نیک گرفته بود و به آن "تاریخ درخیابان" نام داده بود.

این مقاله را خواندم و بسیارخوشم آمد. توصیه میکنم که شما هم آنرا ازدست ندهید.

نگارستان ملی

2011-09-27T00:55:00.002+04:30

امروزبرای اولین باربه نگارستان ملی رفتم. تنها نه، بلکه با پنج خبرنگارپاکستانی، پنج خبرنگارهندی و چهاروبلاگ نویس افغانستانی. زیاد اهل نقاشی نیستم. بنا براین چیززیادی هم دستگیرم نشد. راهنمایان نگارستان هم که با آن لهجه کابلی با کلاس شان (هی هثر، هزهستاد هبدالادی ستک) چندان معلوماتی نمی دهند.

وقتی دیدارمان تمام شد، ازطرف رئیس نگارستان، به صرف چای به دفترش دعوت شدیم. درآنجا زهره نجوا پرسید که آیا این ساختمان هم قدیمی است. رئیس گفت که این ساختمان خانه غلام حیدرخان چرخی بوده است. جایی که خالق درآن زندگی میکرد.

برای یک لحظه تمام وجودم را برق گرفت. نتوانستم باورکنم. دوباره پرسیدم. جواب درست بود. من درجایی بودم که دیوارهایش بوی خالق میداد. خشت خشت آن خانه آبله دست خالق را دیده بود. تمام فضای آنجا عطرعرق بدن خالق را داشت. خدا میداند چقدرسخت کارکرده بود تا ارباب لت و کوبش نکند.

خالقی که درمقابل استبداد قد علم کرده بود و به سلطنت خائنانه نادرپایان داده بود. اگرچه خالق نمی دانست که بعد ازنادر، پسرنابالغش برای چهل سال پادشاهی خواهد کرد. خالق این را هم نمیدانست که هفتاد و اندی سال بعد، ما آنقدربی غیرت می شویم که همین پسرخائن نادر، درواپسین سالهای عمرش، با مادرهایمان هم بسترمی شود و نامش را بابای ملت می گذاریم.

والیبال دختران درجاغوری برای اولین بار

2011-09-24T23:07:00.006+04:30

برای نخستین بار رقابت های والیبال دختران در جاغوری برگزار شد.

عنايت الله چنگيزي مسؤول ورزشي جاغوری به خبرگزاري بست باستان گفت که ‌این رقابت ها با شرکت یازده تیم واليبال از دختران ولسوالی های جاغوری و مالستان و یک تیم از شهر غزنی آغاز شد و دو روز ادامه یافت که در نتیجه تيم واليبال «فاطميه جاغوري» به مقام نخست رسيد و تيم هاي لیسه «نور غزنه» و لیسه «شمس آب برده» به ترتيب به مقام های دوم و سوم دست یافتند. آقاي چنگيزي راه اندازي اين رقابت ها را برخواسته از علاقه مندي دختران به ورزش عنوان نمود و گفت كه این فعالیت ها روز تا روز گسترده تر می شوند. مسؤول ورزشي جاغوري اضافه نمود كه خانم ربكا نماینده نهاد انکشافی آمریکا USAID در غزنی مقداري وسايل ورزشي به بانو ورزشكاران جاغوري توزيع كرد. گفتني است كه ورزش در ولسوالي جاغوري نسبت به ديگر ولسوالي هاي اين ولايت رشد بيشتري نموده است؛ گسترده گی علاقه مندي بانو ورزشکاران اين ولسوالي به ورزش و راه اندازي رقابت هاي ورزشي دختران در ديگر ولسوالي ها و حتا در شهر غزني پیشینه اینچنینی نداشته است. پاك نيا – غزني

منبع: چهره نما (فیس بوک)

نمائی ازیکی ازصنوف دارالمعلمین غوجورولسوالی جاغوری (عکس از: مهرآئین)

اولین نمایشگاه عکس سیاردرافغانستان

2011-09-24T10:37:00.005+04:30

اولین نمایشگاه عکس سیاردرافغانستان برگزارشد. اولین نمایشگاه عکس سیاردرافغانستان تحت عنوان "افغانستان جدید ازچشم افغانستانی ها" روزگذشته 15 سپتمبر2011 مطابق با 24 سنبله 1390 خورشیدی درقصرملکه باغ بابرشاه درکابل برگزارشد. این نمایشگاه عکس را "مرکز فوتو ژورنالیزم چشم سوم" به حمایت مالی بخش فرهنگی سفارت امریکا و اداره همکاری های سوئیس در افغانستان برگزارکرده است. به گفته بصیرسیرت، یکی ازمسؤلین مرکزفوتوژورنالیزم چشم سوم، این نمایشگاه اولین نمایشگاه سیار، در داخل و خارج از افغانستان است که در ده ولایت افغانستان: (کابل ، هرات، ننگرهار، بلخ، بامیان، دایکندی، غور، بدخشان، هلمند، و فاریاب ) وهمچنین درکشورهای امریکا، سویس و آلمان نیزبرگزارخواهد شد. نجیب الله مسافرمسؤل مرکز فوتو ژورنالیزم چشم سوم، هدف ازبرگزاری این نمایشگاه را نشان دادن زوایای پنهان جامعه افغانی به شهروندان این کشور، به تصویرکشیدن مثالهایی ازتمرین دموکراسی توسط شهروندان و معرفی افغانستانی جدید به دنیا خواند و اظهارداشت. "عکاسان این نمایشگاه دید متفاوتی به افغانستان دارند. طوریکه بیننده بعد ازتماشای این نمایشگاه، با افغانستانی بدور ازجنگ روبروشده به آینده امیدوارمی شود". این نمایشگاه، شامل 142 عکس است که با موضوعات گوناگون از ولایات مختلف افغانستان، گرفته شده است و تا روز شنبه دوم ماه میزان سال جاری، پذیرای بازدیدکنندگان خواهد بود. نجیب الله مسافر، رضاساحل، بصیرسیرت، مهدی مهرآیین ، روح الله مشکین قلم، فرزانه سلطانی، نسیم سیامک، آمنه حسنی، میثم شاهین، آصف تلاش، احمدنوید نظری، محمد زرین، نصیرفدایی و ملیار صادق آزاد، عکاسانی اند که آثارشان دراین نمایشگاه به نمایش درآمده اند. همچنین مجموعه این عکسها درقالب کتابی گرد هم آورده شده و در 170 صفحه با کیفیت عالی چاپ شده است.

مرکزفوتو ژورنالیزم چشم سوم به عنوان یک مرکز عکاسی حرفه ای در سال 1387 کار خود را آغاز کرد و در این مدت، نمایشگاه های متعددی را پیرامون موضوعات مختلف در افغانستان و خارج از افغانستان، راه اندازی کرده است. این مرکزهمچنین برنامه های متعدد کوتاه مدت آموزش عکاسی را درکابل و بامیان برگزارکرده است. برای معلومات بیشتردرمورد مرکزفوتوژورنالیزم چشم سوم، میتوانید به نشانی های ذیل مراجعه کنید. http://www.3rdeyephotojournalism.blogspot.com/ http://www.3rdeye.af/

آموزه های نو در عرصه اینترنت

2011-09-13T15:30:00.000+04:30

اخیرا از طرف موسسه اینترنیوز برای اشتراک در یک کارگاه آموزشی به کابل دعوت شده بودم. علاوه بر من چند نفر از جلال آباد،هلمند،هرات و کابل هم حضور داشتند. این کارگاه بیشتر می خواست ببیند که وبلاگ نویسان افغانستانی در چه حال و هوایی هستند، چه دغدغه هایی دارند و چه می نویسند. یکی دو برنامه برای ادیت صدا و فیلم هم برای مان آموزش دادند اما جالب تر از همه نحوه اشتراک در شبکه های اجتماعی مثل فیس بوک،تویتر و بعضی شبکه های دیگر و همچنین سرویس های بلاگر و ووردپرس بود که خیلی به درد من خورد. تصمیم گرفتم وقتی همه آنها را خوب یاد گرفتم،به وبلاگ نویسان بامیانی هم یاد بدهم.

این روزها در کابلم

2011-09-07T15:44:00.001+04:30

قابل توجه دوستان کابلی که می خواهند دعوتم کنند. من این روزها کابلم.

دستم شکسته است ...

2011-09-03T15:17:00.005+04:30

مدتی است که کار رادیو (پیک بامیان) را آغاز کرده ایم و من تا خرخره مصروفم. بعدتر دستم شکست و بهانه برای ننوشتن تکمیل شد. این چند سطر را هم بتول برایم تایپ کرده است. آی ملت!آبمیوه یادتان نرود. من منتظرم!!!

این عکس را پسرم یاشار گرفته است که کمی از دستم هم معلوم است.

فحشی دوست داشتنی!

2011-07-28T17:41:00.005+04:30

دیروز اسد و امیری به نمایشگاه آمده بودند و من نبودم. اسد یادداشتی را روی میزم گذاشته است. این یادداشت را برایتان اسکن کرده ام.

برای خواندن دقیق، یادداشت را دانلود کنید.

رو نویسی متن یادداشت.

دیروز یک بارتمامی عکس ها را دیدم، شب به خانه برگشتم. حس کردم. باید دقیق تر می دیدم. عکس، بیش ازهربیان دیگری لحظه ها را نشان می دهد!. با نگاهی هرچند گذرا به آثارباستانی، درمی یابیم که چگونه مردمان این سرزمین به سرعت هبوط کرده اند. ازافغانستان درخشان خبری نیست. فقط ویرانه ها تلنبار می شوند روی هم. خانه های ویران، انسان های ویران، ذهن های ویران. این همه ویرانی را تنها چشمان بینا و دانا می تواند ببیند. تنها نتیجه و شاید روشن پیامی که من دریافت کرده ام، نشان دادن خلاء هاست. خلاء و شکافی که اغلب آن را باور ندارند. مهدی لعین! من وعلی امیری آمدیم تا تو را ببینیم و گپ بزنیم، تو ملعون ازل و ابد نبودی. با تشکر اسد بودا

معذرت خواهی

2011-07-10T22:24:00.001+04:30

من ازیکایک خوانندگان وبلاگم(اگرچه انتظارندارم با این بی نظمی های من، خواننده دائمی هم داشته باشم)، به خاطرتأخیربسیارطولانی دربه روزشدن این وبلاگ، معذرت میخواهم و امید بخشش دارم. اما علت ننوشتن را میتوان چنین توضیح داد. مدتی درغزنی بودم و روی یک پروژه عکس کارمیکردم. قسمیکه میدانید، غزنی بسیارنا امن است و به خاطرامنیت شخصی ام و افشا نشدن هویتم، نمی توانستم بنویسم. نداشتن اینترنت، برق، انگیزه و وقت، همه و همه بهانه هایی است که میتوانم بیاورم. اما امروزکه تصمیم گرفته ام بنویسم، نمیدانم که چه بنویسم. حادثات زیادی گذشت که باید می نوشتم وننوشتم. ضحاک هم شاید قارباشد. او همیشه ازسکوت من خوشش نمی آمد. باری می گفت: "شما جورنالیست نیستین، شما گورنالیست هستین. خبرها رانشرنمی کنین، بلکه گورمی کنین". به هرحال، همین قدرتوجیه برای تنبلی ام کافی به نظرمی رسد.

سه تناقض

2011-02-03T18:05:00.006+04:30

میگویند آدم وقتی پیرمی شود، انگیزه اش برای نمایش دادن و آرتیست بازی کمترمی شود. خصوصاً درمقابل خانمها. (هاهاهاها سرپیری و معرکه گیری)

میگویند هیچ کسی نمی تواند دردولتی که تطبیق کننده حجاب باشد، بی حجابی کند.

ومیگویند دولت ایران اسلامی است، آنهم ازنوع ولایت فقیهی اش. و اسلام گفته (اکرم الضیف، ولوکانو کافرا) مهمان را گرامی دارید، ولو کافرباشد. (ولی نگفته حتی اگرافغانستانی باشد!)

شاهکار ترجمه

2011-01-30T16:01:00.003+04:30

ترجمه متن و یا عبارتی اززبانی به زبانی دیگر، علاوه بردانش زبانشناسی هردوزبان، نیازمند پیش زمینه های دیگری نظیردانستن فرهنگ و ادبیات عامیانه مردمی هست که به این زبانها سخن می گویند. ترجمه خود یک فن وحرفه به حساب آمده و نیازمند مطالعه مسلکی و فراگیراست. اما درافغانستان کمترکسی است که ترجمه را به صورت مسلکی و اساسی فراگرفته باشد. معمولا درمجاورت با خارجی ها و یا درکلاسهای کوتاه مدت آموزش زبان انگلیسی انگلیسی را فرامی گیریم و بعد اولین کاری را که انتخاب می کنیم، ترجمه است و تمام قوت مان درترجمه کلمه به کلمه تبلورمی یابد. بسیاری ازمتن هایی را که ترجمه می کنیم، حتی خودمان معنی و مفهوم اش را نمی فهمیم وترجمه "فقط" کلمات، تمام هنرمان است و اینکه چقدرمخاطب مطلب را درک میکند، دیگرربطی به ما ندارد. نمونه مثال بارزاین نوع ترجمه را میتوان دریکی ازپرخرج ترین نشریات چاپی افغانستان (صدای آزادی آیساف) دید. من خود مدت دو سال دراین نشریه کارکردم. بعضی وقتها وقتی ترجمه فارسی گزارشهای خودم را می خواندم، دراینکه گزارش ازمن باشد، شک میکردم. بارها و بارها هم درسطوح مختلف شکایت کردم، اما جز اقداماتی کوتاه مدت واخراج یکی دو مترجم پیامد دیگری نداشت. یادم می آید گزارشی ازمغاره نشینان بامیان داشتم که قسمتی ازآن چنین ترجمه شده بود. "آیاحسن علی میتواند درسوراخ بودا به زندگی ادامه دهد؟" وهزاران مورد دیگرکه به وفوردرافغانستان دیده می شود. اما درمقایسه با افغانستان، ایران به مراتب نگاه مسلکی تری به فن ترجمه دارد. خصوصاً ترجمه متن و کتاب. اما جالب است نگاهی به عکس زیر که ازیک لوحه "تابلو"ی یک سرک ایرانی برداشته شده، بیاندازید. منطقه ای که اسمش "فاک" است، و “Fuck” ترجمه شده که به معنی گائیدن است. این دیگرآخرمهارت درترجمه است، آنهم مترجمان دولتی آخوندی که داکترها حق ندارند کلمه "پستان" را درصحبت هایشان به کاربرند.

تولد نامه

2011-01-04T01:38:00.002+04:30

بعد ازحدود دوهفته دوری ازاینترنت، حریصانه با کلید ها بازی می کنی ومیخواهی ببینی که درجی میل و فیس بوکت چه ایمیل ها و پیامهایی داری؟ کیها به خاطرمطالب وبلاگت فحش ات داده اند؟ کی برایت ایمل فرستاده که فلان نفربه بامیان می آید، درزمینه تحقیق اش، گزارش اش، سفرش، تفریح اش و غیره همکاری کن.

چیزیکه هیچ گاه فکرش را نمیکنی واصلاً انتظارش را نداری این است که به محض بازشدن جی میل، هفت هشت ایمیل ازدوستان مختلف ازگوشه و کنار این کره خاکی داری که همه یک عنوان دارند. (مهدی جان، تولدت مبارک).

فیس بوک را بازمیکنی، بیشترازجی میل گلبارانت می کنند. مدتی دهانت بازمیماند و دربهتی شیرین میمانی، بعد گوشه چشمهایت سرد می شود و سنگینی قطرات اشک آزارت میدهد.

نگاهی به اطرافت می کنی و سعی میکنی اشکت را ازچشمهای تیزبین مشتریان اینترنت کلب پنهان کنی. بعد دوباره همان بهت شیرین و هزارسوال دیگر.

این همه پیام تبریک ازدوستانی فوق العاده گرفتار، دراین عصریخبندان عاطفه، عجیب نیست؟ بازهم دست مریزاد.

این نوع پیامها سال به سال بیشترمی شوند. البته فیس بوک (به قول اسد چهره نما) هم بی تأثیرنبوده. یاد آوری میکند که اهی فلانی، فردا تولد فلان عزیزاست، تبریک نامه یادت نرود....

ارزش زن کمترازخ ا ی ه چپ مرد

2010-11-29T15:36:00.007+04:30

آدم وقتی به این دو ماده ازقانون جزای جمهوری اسلامی ایران برمی خورد، چند سوال درذهنش خلق می شود:

1- ارزش زن، کمترازخ ای ه چپ یک مرد است؟

2- خ ا ی ه چپ 66 شتروخ ا ی ه راست، 34 شتردیه دارد. کمال خ ا ی ه چپ درچیست؟

3- درجوامع انسانی (عمدتا جوامع اسلامی)، قسمت عظیمی ازموارد نقض حقوق، ناشی ازطغیان نیروی نهفته در خ ا ی ه مردان جوان می شود. چرا دراین حکم، خ ا ی ه کودکان نا بالغ (که هنوزفعال نشده اند) و پیرمردان (که تاریخ فعالیت شان گذشته)، همه وهمه یک بهاء دارند؟

دوست شوخ طبعی وقتی این را شنید، گفت: اگه ازاین به بعد، زنی دعوای مسلمانی و مساوات حقوق را کند، خواهم گفت که: "برو، قایدرخ ا ی ه چپم نیستی، دعوای برابری داری"

البته من معذرت میخواهم که عفت کلام را رعایت نکرده ام، اما گفتن واقعیت به این می ارزد که بعضی ازمرزها شکسته شود.

البته این حکم را دوستم علی کریمی پیدا کرده است.

چگونه محمد زائی ها به قدرت رسیدند؟

2010-11-27T15:01:00.003+04:30

می‌گویند اسکندر قبل از حمله به دیاری (بعضی ها ایران گفته اند) درمانده و مستأصل بود. از خود میپرسید که چگونه باید بر مردمی که از مردم من بیشتر میفهمند حکومت کنم؟ یکی از مشاوران میگوید: «کتابهایشان را بسوزان. بزرگان و خردمندانشان را بکش و دستور بده به زنان وکودکانشان تجاوز کنند». اما ظاهراً یکی دیگر از مشاوران (به قول برخی، ارسطو) پاسخ میدهد:«نیازی به چنین کاری نیست. از میان مردم آن سرزمین، آنها را که نمیفهمند و کم سوادند، به کارهای بزرگ بگمار. آنها که میفهمند وباسوادند، به کارهای کوچک و پست بگمار. بی سوادها و نفهم ها همیشه شکرگزارتو خواهند بود و هیچگاه توانایی طغیان نخواهند داشت. فهمیده ها و با سوادها هم یا به سرزمینهای دیگر کوچ میکنند یا خسته و سرخورده، عمر خود را تا لحظه مرگ، در گوشه ای از آن سرزمین در انزوا سپری خواهند کرد...». این قصه افغانستان است. انگلیس ها دراین مملکت چنین کردند و محمد زائی ها را به قدرت رساندند و سه قرن است که اینچنین هست. خدا میداند تا کی چنین خواهد بود؟

سید گرائی و هزاره گرائی

2010-11-22T12:54:00.000+04:30

دیشب مقاله ای ازاسد بودا را که درویب سایت جمهوری سکوت به نشررسیده است، خواندم که درمورد مسئله (سید و هزاره) بود. خیلی خوشم آمد. این روزها مسئله سید و هزاره به یک بحران تبدیل شده وبه نظرمن سودی برای هردوجانب ندارد. من شخصا مخالف دامن زدن به این مسئله هستم. من این مقاله را خواندم. خوشم آمد. دوستان را هم تشویق میکنم که بخوانند

اطلاعیه

2010-11-22T12:47:00.000+04:30

دوهفته قبل همسرم بتول، درگیرودار کارهای مربوط به ویزایش ازسفارت ایران، تلفنش را گم کرد. سه روزبعد تلفن من هم گم شد. زنگ زدم. کسی گوشی را برداشت و گفت این تلفن ازمن است. حالا چون شما میگوئید که ازشماست، باشد، برایتان می آورم. من ساده لوح تا خواستم آدرس را بدهم، خندید و گفت: من خودم جایت را دیده ام، همانجا باش. من می آورم هاهاههاها. اما دزد با انصافی بود. چون فردایش به شرکت روشن رفتم و اطلاع دادم که سمکارتم گم شده و من خواهان احیاء آن می باشم. آنها وقتی سیمکارت جدید با همان شماره قبلی ام (0799409697) را دادند، دیدم کریدتم کاملا دست نخورده است و هیچ مصرف نشده است. باخود گفتم: (آفرین. دزد هم دزد دشت برچی. با انصاف و با مرام.) حالا بدین وسیله به اطلاع دوستان رسانیده می شود که تلفن های ما (من و بتول) هردو گم شده اند و ما هیچ شماره ای ازدوستان نداریم. اگرازشما احوال نگرفتیم، علت را بدانید و گلایه ای نداشته باشید. آنعده ازدوستان که دوست دارند ما احوالشان را بگیریم، میتوانند شماره تلفن خود را به آدرس اینجانبان روان نمایند. البته به لطف دوستم رضا ساحل فعلا دسترسی به یک سیت نوکیای 1100 دارم.

قلوخی

2010-11-19T10:24:00.002+04:30

چندی قبل گزارشی درباره قلوخی و قلوخی سازی کودکان بامیان تهیه کرده بودم که درویب سایت جدیدآنلاین نشرشده است. خوشحال می شوم که ازبوته نقدتان بگذرد.

اندراحوالات همسایگان

2010-10-25T19:52:00.003+04:30

باری خوانده بودم که درکتاب قصص المحرومین، زبان حال مردی آمده بود که مرا همسایه ای بودبس نادان، روزی از درجنگ درآمدی و گاهی دست دوستی درازکردی و ایامی هم درابروباران رابطه به سربردی. ایامی چند به بدی بگذشتی و روی زردی فزونی یافت تا آن زمان که زورمندی ازبلاد دورآمدی و توسن قدرت و اختیار درکوی ما دواندی و خیمه تزویربرپا همی داشتی که من نواسه فلان خانم و کواسه فلان خان و گنجم چون قارون و نعمتم بس فزون. خوانی دارم به وسعت آسمان و دلی دارم به فراخی دریای بیکران. خانه شما را هم من بسازم و آبادش کنم و اندرون را پرزروسیم و نوش و خور و عیش و مستی. ازدوست نورسیده بذل و بخشش حاتم وار و ازما جبینی گشاده. روزگاری چند بین منوال بگذشت و ازقضا همسایه اولی را خوی برچرخ تغییرافتادی. چونان که بدی فرونهادی و با جبین گشاده به دروازه آمدی و سلام دادی و محبت ها رواداشتی که مرا باوربرآن سخت بودی و مشکل. روزها بگذشتی و این دوخوب درخوبیت اندررقابت افتادی و چرخ مراد بردل ما گشتی وایام برکام. غافل ازشیطنت هردو. و شیطنت ها کردی که وصف شان دراین مقال نگنجیدی وباشد مگرروزی دیگریارای تحریریابیم. و من الله توفیق

همان روزکه هاتف غیب ندا همی درداد که جناب مستطاب همایونی سفیرالوده (ببخشید، سفیرالدوله) ایران به بامیان آمدی، بنده را شوق نوشتن این سطور به سرافتادی ونوشتمی آنچه نباید می نوشتمی.

راقمه میرزا مهدی الدین ابویاشاربامیانی متخلص به مهرآئین

خبرهایی ازکنفرانس انکشافی بامیان

2010-10-19T15:30:00.004+04:30

دیری است به خاطرکارهای مربوط به پروژه رادیوپیک بامیان، درکابل روزگار می گذرانم و ازگلودرد و سرما خوردگی و درد غربت اتاقهای مسافرخانه گرفته تا نعمت فراوانی اینترنت وگردوخاک وکالاشوئی و... بهره مندم وازخبرهای بامیان بی بهره. باری بی بی سی گزارش داده بود که بامیان علی الرغم کمی نفوسش، بزرگترین جمعیت وبلاگ نویس افغانستان را دارد. این را این روزها بخوبی حس میکنم که سومین کنفرانس انکشافی بامیان دراین ولایت برگزارشده بود و من درکابل، اما ازطریق دنیای مجازی چنان نزدیک که گوئی درسالن مخابرات بامیانم و (آنگونه که دوستان می گویند) با اد واطوارهای همیشگی ام، بی آنکه به دنیای پیرامون توجهی کنم، عکس می گیرم. دوستان پوشش خوبی داده بودند و جادارد که به این زحمت کشی شان به دیده قدرنگریسته شود. ظاهرنظری بسیارودقیق نوشت. سلیمان احمدی هم عالی بود. جاوید عطائی هم عکسهایی گرفت. بسم الله تابان هم بسم الله کرده است و گزارشی دارد که البته انتظارمیرود که مفصل تربنویسد. من خواندم، لذت بردم. شمارا هم توصیه میکنم که بخوانید و با خبرشوید. یاهو

کنسرت موسیقی هزارگی

2010-10-16T10:39:00.004+04:30

دیروزکنسرت موسیقی محلی هزارگی با شرکت استادان صفدرتوکلی (مهمان ویژه)، سید انورآزاد و علی دریاب درخانه فرهنگ افغانستان برگزارشد.

گزارش کامل این کنسرت را میتوانید درویب سایت جمهوری سکوت بخوانید.

آوارگی مدام

2010-10-12T17:14:00.005+04:30

«کوچ غریب را به خاطربسپار/ ازغربتی به غربت دیگر/ تاریخ ما بی قراری بود/ نه باوری/ نه وطنی ... »

چه کوچها که نکردیم، چقدررفتن های بی بازگشت، درچه رفتن هایی که نگریستیم، چه بسیار چشمهایی که برسنگفرش کوچه ها ماندند تا فروبسته شدند. صفورا هامان قد کشیدند وگوش به زنگ مردند. چه نامه ها که نوشتیم وبه مقصد نرسیدند، وچقدرخاطره هامان درتاریخ گم شدند. تاریخ ما، تاریخ هجرت های بی بازگشت وگم شدن درغربت است. تاریخ را مسافریم. باورهامان نیزمسافرند. گاهی اینجا، گاهی آنجا، گاهی هم هیچ جا. هجرت، تقدیر سیزیفی نسلهامان، بی وطنی، شناسنامه اندیشه هامان. آوارگی مدام، سرنوشت مان.

افغانستان آینده، افغانستان بدون زن؟!

2010-10-09T22:24:00.005+04:30

با دوستم آقای (م) که درتلاش است به خارج ازافغانستان پناهنده شود و تلاش دارد که مرا نیزراضی کند که به این مسئله فکرکنم، درتاکسی نشسته بودیم و درباره دوست ثالثی صحبت می کردیم. گفتم فلانی میخواهد ازدواج کند و زنی میخواهد که لیسانس داشته باشد، اما بیرون کارنکند و زن خانه باشد و.... که یکباره جوانی شیک پوش با نکتایی و دریشی که پهلوی ما نشسته بود وارد بحث شد که من ازشما سوالی دارم. (ازلهجه اش معلوم بود که پشتون است) آیا کارکردن زن دربیرون ازخانه، خوب است یا بد؟ گفتم خوب. چون ما به اندازه کافی نیازبه نیروی انسانی خصوصا نیروی متخصص را درکشورمان احساس می کنیم و زنان به عنوان نیمی ازپیکرجامعه باید به حرکت دربیایند و... پرسید تکلیف اسلام چه می شود؟ گفتم منظورتان را نمی فهمم. واضح تربگوئید. بعد شروع کرد که براساس حکم اسلام زنان باید درخانه بنشینند و با کارکردن شان زمینه اشاعه فساد درجامعه را فراهم نکنند. من همسایه ای دارم که زنش دربیرون کارمیکند وفلان کاره است و باعث می شود که دهها مرد دیگررا هم به کثافت بکشاند و ..... وقتی بحث ها داغ ترشد، دریورهم وارد میدان شد و گفت که خدا درقرآن گفته است که زن ناقص العقل است. خلاصه بحث ما کاملا یکطرفه بود و بنده خدا هیچ فرصت گپ زدن را به من نمی داد ویکسره خودش حرف میزد. درآخرگفتم این نظرشماست و لطفا نظروبرداشت خود را به نام حکم اسلامی معرفی نکنید. گفت: شما (شاید منظورش شما هزاره ها بود) همه تان مقلد کافرشده اید ...

وخوشبختانه به مقصد رسیدیم و ازموترپائین شدیم. دوستم آقای (م) گفت: این جوان، خود انگیزه ای برای فرارازاین مملکت است. اینها آینده این مملکت را میخواهند بسازند. آیا تو میتوانی به آینده ای که بدست جوانان اینچنینی رقم میخورد، امیدوارباشی؟ هیچ جوابی نداشتم.

انتخاب کنید، صفورا ایلخانی یا فاطمه کاظمیان؟

2010-10-08T12:47:00.007+04:30

نتایج قسمی انتخابات نشان میدهد که ازبین کاندیدان زن درولایت بامیان، دونفرشان رقابت جدی تری دارند. فاطمه کاظمیان وصفورا ایلخانی.

فاطمه کاظمیان هفت سال رئیس امورزنان بوده و صفورا ایلخانی پنج سال وکیل مردم درپارلمان. کاظمیان دو فرزند دارد و صفورا به تازگی مزه مادرشدن را چشیده است.

صفورا فارغ التحصیل زراعت است و فاطمه کاظمیان تحصیلات عالی ندارد.

فاطمه کاظمیان کاندید حزب وحدت خلیلی است و صفورا کاندید حزب انسجام.

صفورا همچنین مسلط به زبان انگلیسی هم هست.

حالا شما بگوئید. دعا میکنید که کدامشان برنده شود؟ فاطمه کاظمیان یا صفورا ایلخانی؟

درصفحه نظرات بنویسید.

ابتکاری خوب ازرادیوی محلی بامیان

2010-09-27T16:13:00.003+04:30

رادیوی محلی بامیان که توسط مؤسسه اینترنیوزآمریکا حمایت می شود و به گفته آقای ظاهرنظری یک رادیوی غیرفعال (ಪಸಿವೆ) است، ابتکارخوبی را برای تحت پوشش قراردادن انتخابات روی دست گرفته بود. یک روزقبل، به همت جمعی ازدوستان طرفدارژورنالیزم، خبرنگاران گردهم آورده شدند و هماهنگی ایجاد گردید که هرکدام به محلی رفته و ضمن تهیه گزارش برای خود، تلفنی وضعیت انتخابات را بصورت زنده ومستقیم به استدیوی رادیوی بامیان گزارش کنند. بنا براین، یک بامیانی می توانست بصورت آنی ازوضعیت انتخابات درمناطق مختلف این ولایت باخبرشود. این ابتکارقابل تقدیراست و ثوابش به روح آنانی (چه مرده و چه زنده) که باعث این هماهنگی شدند. همچنین تعدادی ازخبرنگاران به ولسوالیها رفته و ازآنجا گزارش دادند. فرهنگ نظارت برانتخابات توسط رسانه ها هم تقویت شد. یکی کارنیک دیگرهم شد که ایمل آدرسی مشترک تشکیل شد و رمزعبورآن دراختیارتمام خبرنگاران قرارگرفت وقرارشد همه گزارشهای خود را درآنجا با هم شریک کنند. که البته واضح است که بعضی ها اصلا شریک نکردند. خصوصا آنانی که همیشه ادعای گزارشدهی زنده (یا به قول خودشان لایف) را داشتند. بجزازولسوالی پنجاب که هیچ خبرنگاری حاضرنشد به آنجا برود و یا امکان رفتن مقدورنبود، بقیه ولسوالیها کلاً پوشش داده شد. من هم زنگ زدم و ازمرکزرأی دهی لاله خیل گزارش دادم.

انتخابات دربامیان

2010-09-27T11:28:00.002+04:30

انتخابات دربامیان هم برگزارشد. با فرازونشیب ها و کم و کاستی های فراوان. برخلاف روزهای دیگرهفته، روزانتخابات، آفتابی بود و هوای مطبوعی داشت. ازصبح زود مردم ازراه های دورونزدیک با موترهای شخصی و بعضاً با موترهای کاندیدان و بعضی ها هم با پای پیاده به طرف مراکزرأی دهی به راه افتاده بودند.

خوبی دیگراین بود که کاندیدها به طمع جمع آوری آراء مردم، اغلب برای زنان موترکرایه کرده می کردند و مردم پیاده نبودند.

روند خیلی کند بود هجوم مردم هم بسیارونظم به اندازه انتخابات قبلی نبود و درنتیجه حضورتعداد زیادی ازمردم درمحل های رأی دهی، حضورپرشورمردم قلمداد شده بود.

پولیس ترافیک بامیان هم به کمیسیون نه چندان مستقل انتخابات کمک کرد و عکسهای کاندیدان را ازروی موترهایی که آنان برای انتقال مردم به کرایه گرفته بودند، کند.

خیلی ازخانمهایی که مجبوربودند ساعتها منتظرنوبت رأی دهی بنشینند، بدون دادن رأی برگشتند. سه چهارنفری هم راهی شفاخانه شد.

بازارعکس گرفتن ازتخلفات انتخاباتی توسط کاندیدان هم بسیارداغ بود. من کاندید محترمه ای را دیدم که ازموترهایی که عکس کاندیدی را داشتند و درفاصله کمترازسی متری محل رأی دهی توقف کرده بودند، عکس می گرفت.

تلفن های کاندیدان هم بسیارمصروف بودند. ازهرطرف زنگی و بعد با همان طمطراق مخصوص کاندیدان که همواره با کلمات و عباراتی نظیر (مردم خودشان شعوردارند، مردم خدمتگذاررا می شناسند، مردم احمق نیستند، مردم با آدمهای خوب همکاری می کنند، مردم قدرت تشخیص دارند، جای نگرانی نیست انشاالله، نگران نباشید، حل می شود، مسؤلین خودشان درتقلب دست دارند، وتقلبها بسیاروسیع است و .... ) همراه بود.

ساعت ازیازده صبح گذشته بود که کم کم کاندیدان به هرطرف زنگ می زدند وشکایت می کردند که درفلان محل رأی دهی، کمیسیون غرض ورزی کرده و کاغذ رأی دهی کم فرستاده است و مردم نمی توانند رأی بدهند. درنتیجه من که اکثرطرفدارانم درآنجاست، ضرر می کنم. با گذشت زمان، این خبرازساحات مختلف دیگرنیزبه گوش رسید. وهرچه به پایان روزنزدیکتر می شدیم، این آوازه بیشترشنیده می شد.

من نگران شدم که مبادا کاغذ رأی دهی تمام شود و نتوانم رأی بدهم. بعد ازظهربه همراه خانم و خواهرم عازم محل رأی دهی شدیم و مجبورشدیم ازدومرکزرأی دهی گذشته و درمرکزسوم (لاله خیل) کاغذرأی دهی پیدا کنیم و رأی بدهیم.

من و قدس...

2010-09-04T15:00:00.008+04:30

قدس! چقدربرای من قدسی و بزرگ! چقدرمقدس و با عظمت! چقدرنزدیکی و چقدردور.... آنقدربه سویت می دوم که درهمدردی ات می میرم، اما تو آنقدردوری که حتی ککت هم نمی گزد من به ترکستان میروم یا سرنوشت تو جدا رقم خورده است؟ من مردم اما لطفی بکن و کارت پستالی به آدرس گورستان برای من بفرست مواظب باش، آنهایی که به خاطرعشق من به تو، همیشه نفرین ام می کردند، تو را نبینند.... ازهمان کارت پستالهایی که رقاصان شوخ چشم عرب، درکاباره های اورشلیم می فروشند. ولی مواظب باش می آلود نشوند. چون من روزه بودم. ای قدس...

اینجا را هم بخوانید.

کربلا و انتخابات

2010-09-04T14:49:00.003+04:30

مطلبی تحت عنوان (کربلا وانتخابات) نوشته ام که درسایت جمهوری سکوت به نشررسیده است. خوشحال می شوم ازبوته نقدتان بگذرد.

قصه بی پولی من درکابل

2010-09-02T13:20:00.007+04:30

دیروزوقتی آماده می شدم که به کابل بیایم، طبق معمول پیراهن و تنبان پوشیدم و کمی (یکهزارافغانی) پول برداشتم و راهی شدم. برنامه ام این بود که به وقتی به کابل رسیدم، ازحساب بانکی ام پول می کشم. به محض رسیدن، کرایه موتروبعضی مخارج دیگر، وبانک هم که شلوغ بود و بعد هم رفتم به اینترنت کلب که سری به وبلاگها و ایملها بزنم. وبلاگم را بروز کردم. وقتی تمام شد، پیش متصدی اینترنت کلب رفتم و گفتم چند شد؟ گفت: پنجاه افغانی. دست درجیب شدم و بعد ازتلاشی تمام جیب ها، موفق شدم فقط سی و پنج افغانی پیدا کنم. گفتم پانزده روپه کم است. چطومیشه؟ صباروم صحیح است؟ بنده خدا نگاهی به سرتاپای من انداخت. پیراهن تنبان (لباسی که این روزها کمترآدمهای درست و حسابی می پوشند)، سرو رویی خاک آلود، موهایی نامرتب، ریشی رسیده وخلاصه تیپی کاملا قناس. ازنگاهش فهمیدم که طرف مطمئن شده که پانزده افغانی رفت. گفت: خیراس، اشکالی نداره، وبعد سری تکان داد و آهی کشید که شاید پانزده کیلو حسرت بارداشت. با خجالت تمام ازکافی نت برآمدم و به طرف پل سرخ راه افتادم. مینی بوسی کنارم بریک کرد و صدا کرد: پل سرخ پل سرخ. به طرف کلینرنگاه کردم و دردلم گفتم: اگه میفامیدی که امیالی مه یک روپه هم ده جیب نداروم، چی خواد میکدی؟ درراه ظاهرنظری زنگ زد و برایش ماجرا را گفتم. درهمین هنگام، یک پسربچه نوجوان، یک خانم برقع پوش و یک دخترهفت هشت ساله آمدند وگفتند که ما ازپاکستان مهاجرشده ایم و پول نداریم و نان خوردن و .... طبق معمول، یکراست رفتم چشم سوم. همه بودند. علی امید، نجیب فرزاد، فرزانه زیبا کلام (که امروزاسمش را آلما گذاشتیم)، مهدی و بصیرسیرت. برایشان تعریف کردم. خیلی خندیدند.

روزجهانی وبلاگ نویسی

2010-08-31T15:31:00.003+04:30

دیروزدوست خوبم یونس انتظارزنگ زد و گفت که خانه فرهنگ افغانستان روزجهانی وبلاگ نویسی را برای اولین باردرافغانستان دریک جمع صمیمانه وبلاگی جشن می گیرد. قراراست وبلاگ نویسانی جمع شوند و روزجهانی وبلاگ را به صرف افطاری جشن بگیرند. ظاهراً قراراست این قلم بدستان فضای مجازی جمع شوند و ازتجربیات وبلاگ نویسی خود بگویند و بهترین وبلاگهایی که خوانده اندرا معرفی کنند. ازمن و خانمم بتول محمدی دعوت کردند. با توجه به اینکه پسرم یاشارکمی مریض است و بتول هم رخصتی هایش را برای روزهای عید فطر می گذارد، من تنها راهی کابل شدم. اما یک سوال درکابل برایم پیدا شد. چرا ظاهرنظری که مقام بهترین وبلاگ نویس فارسی زبان جهان که ازطرف رادیو صدای آلمان برگزارشده بود را ازآن خود کرده بود، دعوت نشده بود. به معصومه ابراهیمی (دخترورسی) که ازبرگزارکنندگان است، زنگ زدم و پرسیدم. گفت که قبلا دعوتش کرده ولی نسبت مصروفیت، نتوانسته به کابل بیاید. این اولین حضورمن درجمع تقریبا بزرگ وبلاگ نویسان است وامیدوارم بتوانم ازتبادل تجربه خوب استفاده کنم. وبلاگ نویسان قدری را خواهم دیدم.

تاریخ درتاکسی

2010-06-28T08:48:00.000+04:30

بعضی وقتها آدم برای رسیدن به واقعیت های تاریخی، نیازی به خواندن کتابهای قطورتاریخی ندارد. ( جدای ازاینکه من شخصاً به تاریخ متن « text » اهمیتی نمی دهم). درروزمرگی هایمان، همه جا رد پای تاریخ را میتوان دید. این امردرافغانستان بیشترمصداق پیدا میکند. یا میتوان گفت: "تاریخ درافغانستان قابل لمس ترازهرجای دیگری است". امروزدرتاکسی های کوته سنگی نشستم، بعد ازمن یک نفردیگرهم آمد و پهلویم نشست. پیرمردی حدود 65 ساله، هزاره و بدون کلاه سفید و ریش بلند. سلام دادم. با ارتعاشی که درصدایش بود جواب داد، اما نگاه نکرد. بعد ازاو، یک آقای حدود 50 ساله، اما خوش تیپ و دبل بروت و کمی هم مثلاً با کلاس پهلوی او نشست. طبق معمول تمام مسافرین تاکسی ها، زبان به شکوه ازگرمی هوا گشود و بعد هم گلایه ازشلوغی کابل و خلاصه فضل فروشی های فراوان درباب بی فرهنگی مردم این زمانه کرد. چند دقیقه ای که ازفرمایشات حضرت شان گذشت، قصه بدانجارسید که فهمیدیم جناب شان دروزارت معارف کارمیکند و درسال 1352 ازدانشکده ادبیات دانشگاه کابل فارغ شده است و دهها سال سابقه کاردارد و درپست های بلند بسیاری کارکرده است. پیرمرد هزاره پرسید: رئیس بخش تان کی است؟ گفت فلانی. گفت: می شناسمش. مرد دبل بروت ازپیرمرد پرسید: "شما چطوراورا می شناسید؟ پیرمرد جواب داد "اوشاگردم بود". مرد دبل بروت گفت: "درکجا"؟ گفت دردانشگاه کابل. من درسال 1342 ازدانشکده ادبیات انگلیسی دانشگاه کابل فارغ شدم. وبعد ادامه داد... چقدردرد آوربود این قصه. او براساس قانون نانوشته تبعیض قومی، چهارمرتبه ازپستش مجبوربه استعفا و یک باردیگرهم مجبورشده بود زیردست شاگردش برای سالهای متمادی کارکند. حالا بعد ازاین همه سال، یک کارمند عادی دولت بود و بس. دومرد درکنارم نشسته بودند. یکی ده سال ازدیگری دیرتر فارغ شده بود، اما بینی بلند ترداشت وحالا برای خودش کسی بود، اما دومی مویی سفید، صدایی لرزان و چهره ای رنجیده داشت و یک کارمند عادی دولت بود. این تمام تاریخ جغرافیائی بنام افغانستان است. پیرمرد با حسرت ازآن روزی یاد کرد که وقتی وزیروقت آمده بوده و اورا (که یک هزاره بود) دیده بوده وناخود آگاه فریاد زده بوده که "ای چی میکنه ده اینجه؟" و سراز فردا عزلش کرده بود وخانه نشین شده بود. دلیلش را هم اینگونه نوشته بوده (این مردک، انگلیسی می فهمد. بنابراین جاسوس امریکاست). این را هم گفت که پارچه های امتحان او بارها بنام دخترعبدالحی حبیبی نمره 100 برده بود. پیرمرد ازخاطرات تدریس اش درپاکستان همراه با کرزی هم گفت. گفت که کرزی هم مدتی با او هم قطار( و حتی پائین تر) ازاو بوده. اما او حالا شخص اول این جغرافیاست و این، یک ازهزاران. مرورتاریخ درده دقیقه برای من اتفاق افتاد. مدتی درفکربودم. بعد ازپیاده شدن ازموتر، موسیقی ای که ازبین شلوغی کوته سنگی شنیده میشد، توجهم را جلب کرد. عجب رقصی دارد این آهنگ جدید جام جهانی شکیرا (This Time for Africa)...

خداحافظ یکاولنگ

2010-06-26T23:25:00.000+04:30

بلاخره کارما دریکاولنگ به پایان رسید و عازم بامیان شدیم. بین راه به بند امیررفتیم و نان چاشت را آنجا صرف کردیم. خارجی ها به یکاولنگ برگشتند، چون یک روزازبرنامه مانده بود باید آنها پخش می کردند که البته قبلا تهیه شده بود.

من بعد ازیازده روزپسرم را می دیدم. تا مرا دید، خندید، اما فرارکرد و به بغلم نیامد و تا دوساعت ازمن فرارمیکرد. بعد کم کم با هم کنارآمدیم.

رضا یمک هم دربامیان بود و باهم آمدیم.

صبح زود عازم کابل شدم. رضا یمک هم دربامیان بود و باهم آمدیم و فعلا درکابلم. فردا قراراست به خاطر امورات مربوط به رادیو به وزارت اطلاعات وفرهنگ بروم.

خبردیگری که دیروزبه محض ورودم مطلع شدم، مسئله صلح شورای ولایتی و والی بامیان با میانجی گری داکترسیما ثمربود که بسیارخوشحال کننده بود.

بتول دیده بود که خیمه شورای ولایتی جمع شده است. فردا هم والی به همین مناسبت یک میهمانی ترتیب داده است.

مثل همیشه اولین جایی که رفتم، دفترچشم سوم بود. رضا ساحل و استاد مسافر را هم دیدم. استاد مسافربا خوشحالی ازیکی ازعکسهایم یاد کرد که فروش خوبی داشته است. خوشحال شدم.

بتول زنگ زد که یاشارمریض شده است....

هیل ده براند، عشق ژورنالیزم

2010-06-24T23:15:00.003+04:30

آخرین روزاز روزهای پراسترس ما دریکاولنگ به پایان رسید. روزهایی که ازساعت پنج صبح تا ساعت ده شب کارمیکردیم. این جدای ازآن استرسی است که حتی شب هم خواب را ازما می گرفت. آنقدرسرمان شلوغ بود که بعد ازچند روزاقامت دراین دفتر، تازه امروزمن متوجه منظره زیبای پشت دفترشدم. اما تحمل این همه فشاربرای دانشجویانی که هیچ مزدی دریافت نمی کردند، امری بود دورازانتظار. این خود دانشجویان بودند که اکثر حجم عظیم کار را به جان می خریدند. با چشمانی خسته، یکی لم داده، یکی خوابیده، ویکی نشسته به حرفهایی گوش می دهند که باید سه زبان ترجمه شود. او که هالندی است، باید ازمخیله اش به انگلیسی و بعد من ویا یکی دیگرازبچه ها به دری ترجمه کند. اما این سه ترجمه، هیچگاه از جذابیت این سخنان نکاست. چرا که هیل دبراند، عاشق ژورنالیزم است. ژورنالیزم درخونش نهفته است. تدریس اش هم با عشق همراه است. وهمین عشق است که بچه ها را وادارمیکند که درجواب این سوال که "بس نیست،بروید بخوابید" همه یک صدا بگویند نه، این گزارش را هم نقد کنیم، بعد. هیل دبراند زمانیکه فقط 19 سال داشت، برحسب اتفاق ازکاردرکشتی، به ژورنالیزم روی آورد وبعد شد این هیل دبراندی که امروزگفت: "من ده روزاز عمرم را هم، بدون درگیری با دولت نگذرانده ام". امروزآخرین روزکارگاه آموزشی یک هفته ای با هیل دبراند است. هیل دبراند امروزاعتراف کرد که چقدرازکار کردن با ما لذت برده است. او گفت: "من سالهای زیادی دردانشگاه آمستردام تدریس کرده ام، اما هیچگاهی این انرژی را نداشته ام که اینقدرعاشقانه کارکنم. شاگردان سال دوم دانشکده ژورنالیزم دانشگاه های هالند نیزنمی تواند با شما برابری کند. شما آنقدر انرژی دارید که میتوانید تغییر را بیاورید. انرژی ای که من درشما دیدم، مرا برآن واداشت که به اقامت بلند مدت درافغانستان فکرکنم و من اینکار را خواهم کرد". حتی من می توانستم اشک را درچشمان هیل دبراند ببینم. او با یک گزارش ما به آسمان می رفت. با اینکه دری نمی فهمید، آنقدرعاشق ژورنالیزم بود و تجربه داشت که وقتی مصاحبه میکردم و بعد میخواستم برایش ترجمه کنم، می گفت: "من فهمیدم، حالا این سوال را بپرس".

هیل دبراند

فردا کاراین دوره آموزشی تمام می شود و ما به بند امیرو بعد به بامیان می رویم. اما بچه ها امشب به چیز دیگری اشاره کردند. همه به این فکرمی کردند که چگونه می توانند به کارهای ژورنالیستیک شان ادامه دهند. من هم بعد ازدوازده روز، فردا قراراست خانواده و پسرم را ببینم. خیلی دلم برای شان تنگ شده بود. اما روز بعد صبح بسیار زود باید به کابل بروم و دوسه روزی درکابل خواهم ماند. ازکابل که بیایم، دو سه روزی دربامیان خواهم بود و بعد زود به ولسوالی پنجاب میرویم. چه کنم؟ کارمند رادیوی سیار، خودش هم سیاراست.

اوبچه ازرادیو پیک هستی؟

2010-06-24T23:09:00.000+04:30

اوبچه ازرادیو پیک هستی؟ عاجل بیا ده قوماندانی، اسنادهایته هم بیارکه مه کدیت کارداروم. این مکالمه تلفنی ای بود که مرا ازخواب پراند. قوماندان امنیه ولسوالی یکاولنگ زنگ زده بود و بسیارعصبانی هم بود. شب گذشته ما گزارشی درباره فساد اداری ورشوت خوری ای که درپروسه صدورتذکره وجود داشت، تهیه کرده بودیم. گزارشگران ما (زهرا و عزیز) بعد ازاینکه مردم گلایه های زیادی کرده بودند که گویا مدیر تذکره ولسوالی ازآنان پول زیادی اخذ کرده اند، درحالیکه قیمت آن 20 افغانی بوده است، به سراغ مدیرتذکره می روند، وی درساعت کاری، دردفترش نبوده و خبرنگاران ما حدود 25 دقیقه منتظرمی مانند، بعد شماره تلفن اش را می خواهند، اما کسی نمی دهد. بلاخره به دفترآمدند. این گزارش نا تکمیل بود ویک روزدیگرهم معطل کردیم تا بلکه بتوانیم با مدیرتذکره هم مصاحبه کنیم وعلت را جویا شویم که چرا درازای هرتذکره تا 500 افغانی هم اخذ کرده است، اما ظاهراً مدیرصاحب زرنگی کرده بود و دم به دام نداده بود. ما هم تصمیم گرفتیم ونشرکردیم. اما یاد آورشدیم که مارفتیم و جناب مدیرتذکره درساعت اداری دردفترتشریف نداشتند. فردا صبح اولین زنگی که ازخواب بیدارمان کرد، زنگ جناب قوماندان صاحب امنیه بود که تفصیلش دربالا رفت. ظهرآنروزازدوستم حسین حسین زاده که خود نیزمدتی خبرنگاربوده، زنگی دریافت کردم. با لحن بسیارعصبانی گفت: "آقای مهرآئین، ازشما انتظارنداشتم که پسرمامایم را با مشکل مواجه کنید. هرچه باشد، قوماست" و گله گذاری های دیگر. البته کمی با لحن آبدارتر. ازآن گذشتیم، جناب ولسوال که مثلا ازدوستان من است، زنگ زد و گلایه گذاری، بلاخره گفت راهی رابسنجید که مدیرتذکره بتواند ازخود دفاع کند. پیشنهاد کردم که دفاعیه اش را به زبان خودش پخش می کنیم. قبول کرد و فردا قرارشد صدای مدیرتذکره را بگیریم. حدود یک ساعت دردفترش منتظرماندیم، ایشان دریک جلسه تشریف داشتند و ما (من، عزیز و هیل دبراند) خسته برگشتیم. فردایش به سراغش رفتیم و دردفترش با او مصاحبه ای کردم. (البته هیل دبراند هم با من بود) ازاو پرسیدم که آیا شما بیشتراز20 افغانی گرفته اید؟ گفت نه، اصلا و ابدا. گفتم پس این مردم که مصاحبه کرده اند، چرا میگویند که بیشترحتی تا 500 افغانی داده اند؟ گفت آنها دروغ می گویند. ازآنجا رفتم سراغ شهروندان و با حدود بیست نفر مصاحبه کردم و گفتم: "مدیرتذکره می گوید که هرکس که می گوید بیشتراز20 افغانی داده است، دروغ می گوید، شما چه می گویید؟". آنها هم می گفتند که مدیرتذکره دروغ می گوید. مصاحبه ای هم با ولسوال انجام دادیم که گفته بود" ما درجلسه اداری فیصله کردیم که کسانی که بیشتر از20 افغانی داده اند، بیایند، ما پولشان را پس می دهیم". شاید بدین طریق می خواستند آنان را شناسایی کنند و ازآنان انتقام بگیرند. خلاصه درتیتراخبارشامگاهی، اولین خبراین بود که (ولسوال یکاولنگ، پول اضافه گرفته شده تذکره را پس میدهد). بعد هم صدای ولسوال وصدای مدیرتذکره که "مردم دروغ می گویند" وبعد هم صدای 28 نفرکه گفته بودند بیشتر از20 افغانی داده ند و مدیرتذکره دروغ می گوید. ازقضا مدیرتذکره پسرحاجی احمدی (یکی ازدوستانم) بود. هنوزکه تقریبا 28 ساعت ازنشراین گزارش میگذرد، زنده ام. هیل دبراند می گفت: "آه خدا، چرا من نمی توانم ده سال دریکاولنگ باقی بمانم تا فساد اداری را برای همیشه ازاینجا گم کنم؟". اوعاشق ژورنالیزم است و عاشقانه کارمیکند. به تعهدش حسرت خوردم.

روایت امروز به سبک "دخترورسی"

2010-06-22T23:28:00.000+04:30

این روزها سخت مصروف کاریم. همه مان. سه هالندی، چهاردختر، چهارپسر. همه وهمه مصروف برنامه سازی و مصاحبه و ویرایش (ادیت) وغیره ایم. صبح ساعت هشت، صبحانه دور هم، با خنده و مزاح و شادی صرف می کنی. بعد جلسه تقسیم کاروبعد هم هرکس به طرفی. تو، هیل دبراند، یائین و زهرا میمانید وخبرها و میهمانان رادیو و ثبت و ویرایش و..... اینترنت MTN هم آنقدرآهسته و گران قیمت است که اعصابی برایت نمی گذارد. بعد هم زنگ زدن به بامیان وکابل شروع می شود. ازاین بپرس و ازآن که امروزچه اتفاقی افتاد؟ کی مرد؟ کی آمد؟ وچند نفرکشته شد؟ و..... بعد هم همه را ترجمه کن به انگلیسی و انگلیسی هایش را به دری. ساعت دو شده است و توهنوز نان چاشت را هم نخورده ای. اما می چسبد. کیف دارد. ساعت دو نان را درحالی میخوری که یک دستت به کمپیوتراست وازاین ویب سایت به آن ویب سایت می پری ودست دیگرت درکاسه. وفقط همان لحظه است که ازکند بودن اینترنت ات خوشحال می شوی (چون میتوانی چند قاشق بیشتربخوری) خبرها را آماده میکنی و زهرا برای ثبت به اتاق دیگری میرود. حالا سرت کمی خلوت ترشده است و میتوانی زنگی به دوستان و خانواده ات بزنی که هرپنج دقیقه یکی ازبچه ها می آید و درمورد کارش مشورت ات را میخواهد ویا درترجمه مشکل پیدا کرده و کمک میخواهد. از دفتربیرون میزنی و منظره ای شبیه به بهشت را می بینی، اما وقتی عکاسی را دوست داشته باشی و بعد ازاینکه سه چهارسال همیشه کمره ات درگردنت بوده، تازه بی کمره شده باشی، نه تنها لذت نمی بری که حسرت داشتن یک کمره خوب را هم می خوری. وقتی به خریدنش فکرمیکنی، نتیجه میگیری که بهتراست فعلا فراموشش کنی و به قرضهایت برسی وتا حد اقل دوسال قیدش را بزنی. بعد هم زمان پخش برنامه ها میرسد و قلم و کاغذ دردست، سراپا گوش می شوی و سعی میکنی که برنامه ها را نقد کنی. باید محتاط هم باشی و خیلی نرم صحبت کنی که بچه ها ازتو نرنجند وبعد بیایی و هزاردلیل هم برای نقدت ارائه کنی که طرف قانع شود. چشم بازمیکنی، می بینی هوا تاریک شده و غذای شب میرسد. غذا را میخوری و بعد دوباره جلسه تقسیم کار شبانگاهی (به قول بی بی سی). یکی دو گیلاس چای میخوری وچند دقیقه داریوش گوش میدهی و بعد درحویلی جلسه هیئت مدیره برسرمسائل مثلاً مهم امروز وفردا. بعد هم ساعت یازده است و میتوانی با دیدن یک فوتبال خوب، همه چیز را فراموش کنی (البته اگرفوتبال خوبی باشد). فوتبال تمام شده و می بینی که ساعت یک و نیم است. جنراتور را خاموش میکنی و به بسترمیروی. سرت را که گذاشتی، خوابت می برد و هنوزخواب آلودی که صدای بچه ها بیدارت میکند. یکی دو دفعه سرت را زیربالش میکنی، اما فایده ای ندارد. "باستین" آمده و می گوید: مهدی، سوب با خایر..... این را نوشتم، وقتی تمام شد، خواندم، شک کردم که این را خودم نوشته ام یا دخترورسی !

اینجا رادیوپیک بامیان است، صدای ما را ازیکه ولنگ...

2010-06-22T07:53:00.003+04:30

اینجا رادیو پیک بامیان است. صدای ما را ازمرکزیکه ولنگ می شنوید. این اولین جمله ای بود که ازرادیوی سیارما پخش شد و اشکم را درآورد. بلاخره بعد ازبیشترازیک سال زحمت و ارتباط و ایمل پرانک، بلاخره رادیوی ما فعال شده بود و ما دریکه اولنگ بودیم و برای مردم خود برنامه رادیویی پخش میکردیم. هیل دی براند، همکارهالندی ما که دراولین ساعات پخش آزمایشی ما به بازاررفته بود تا واکنش مردم را ببیند، با خوشحالی می گفت: "من عده ای ازمردم (عمدتاً جوانان) را دیدم که درمقابل یک دوکان جمع شده اند و صدای رادیورا بلند کرده اند. کنجکاوشدم و جلوتررفتم. دیدم درداخل دوکان، دوسه نفرشان می رقصند وبقیه دست میزنند. (یکک یاری دروم ازشیخ علی یه ...) دوروزاست که برنامه هایمان را پخش میکنیم. مردم خیلی خوشحالند و راضی. اما شاکی که چرا می روید. بمانید برای همیشه. تا روزجمعه هستیم و بعد میرویم بامیان. بعد برای پنجاب آمادگی می گیریم. میخواستم زیاد بنویسم، اما اینترنت تلفنی MTN، با بلاگ اسپات میانه خوبی ندارد و بازنمی کند. امروز قسمش را فراموش کرده و بازکرده است. بازهم می نویسم.

دیری است که ... وسرازیکاولنگ درآوردم

2010-06-17T00:06:00.004+04:30

دیری است که ننوشته ام، اگربگویم وقتش را نداشتم، هم صدق میکند. اگربگویم دسترسی به اینترنت نداشته ام، هم صدق می کند و خیلی بهانه های دیگر. به هرحال خلاصه ماجرا اینکه مدتی همسرم بتول به جرگه صلح دعوت شده بود و من وقتی برای اینترنت نداشتم، بعد هم استعفا ازوظیفه قبلی و آغازکاردرشغل جدید شد و آنقدرمصروف شدم که دیگرجمعه ها هم کارمیکردم. یک سلسله مشکلات مالی هم برایم بوجود آمد که فشارش کمترازفشارقبرنبود. خلاصه اینکه نه ماه پیش که به هالند رفته بودم، توانستیم با هالندی ها برسریک پروژه رادیوی سیاردربامیان به توافق برسیم واین بود که بلاخره بعد ازنه ماه، این پروژه به بامیان شرف نزول فرمودند و ما مصروف آن شدیم. جزئیات طرح را اینجا بخوانید. یک دستگاه فرستنده برروی موترلاری سوئیسی ساخت پنجاه سال قبل مربوط دانشگاه بامیان نصب شده و به ولسوالیهای بامیان میرود و برنامه تهیه کرده و بعد نشرمیکند. این خلاصه ماجراست. اما تفصیل آن را سعی میکنم درآینده ای نزدیک بنویسم. حالا برای چهارده روز دریکاولنگ هستیم و کاررا دراینجا آغازکرده ایم. البته لازم به ذکرنمی دانم که مقامات ولسوالی یکاولنگ درابتدا با ما چه برخوردی کردند و مارا درمهمانخانه مان زندانی کردند وبعد با تلفن والی حبیبه سرابی ما اززندان آزاد شدیم، اما استقبال مردم ظاهرا خوب بوده وهمه اولین سوال شان این است که "چرا فقط چهارده روز؟" امسال سال عجیبی است. اگرمثل ظاهرنظری بنویسیم که ترپای بودیم، امری تازه نیست. چون امسال ما کلا ازابتدا تا بحال ترپای بوده ایم، یکاولنگ همچنان بارانی، ابری و سرد است. آنقدرکه باید همیشه کت پوشید. راه ها هم سیل زده و خراب. بازار بی رونق ترازسالهای قبل (شاید من اینگونه می بینم). باری برای نه روز دردایکندی بودم. سفرنامه ای نظیرسفرنامه های ابوفلانی می نوشتم. به نظرم بی خود جلوه میکرد، اما بعد ها ازدوستان زیادی شنیدم که برایشان بسیارجالب بوده. براین شدم که سفرنامه هایی ازاین جنس را این بارازیکاولنگ بنویسم. جایی که زمانی شاهد مقاومت مقدس مردم ما بود. البته یک چیزم کم است و هرقدم آزارم میدهد. این بارکمره ندارم. نبودش را درسفر بیشترحس میکنم. آنهم دریکاولنگ. ما یک گروه یازده نفره هستیم. شش نفردانشجوی کارآموز(سه دختروسه پسر)، دونفرکارمند افغانستانی (من وهمکارم) و سه نفرهالندی که البته یکی شان هنوزبه تیم ملحق نشده است. فعلا درمهمانخانه دفترشهداء برروی تپیه ای مشرف به بازارنیک هستیم. جای بسیاردلکشی است. ازشرشرآب چشمه گرفته تا بوی شکوفه های سیب، همه را داریم. اما کمی سرمان شلوغ ترازآن است که بتوانیم زیاد ازاین بهشت لذت ببریم. یکی ازهمکارانمان جوان بیست و یک ساله هالندی است که آنقدرشوخ طبع است که یک لحظه هم نمی گذارد خنده ازاین مهمانخانه فرارکند. همه بچه ها اورا دوست دارند. اگراونبود، بیشترپشت پسرم یاشار دیق میشدم. امشب همین قدربس است. راستی این را هم بدانید که این نوشته ها ازطریق اینترنت شبکه مخابراتی ಮಟನ್ برای شما برصفحه ویب گذاشته میشود. دوباره می بینمتان!

گزارش مظاهرات اخیربامیان

2010-05-27T08:26:00.002+04:30

گزارشی ازمظاهرات اخیرکه درولایت بامیان راه اندازی شده است، تهیه کرده ام که درسایت جمهوری سکوت نشرشده است. اگرچه تهیه ونشراین گزارش ازهفت خوان رستم گذشت، اما بلاخره نشرشد.

ديروز برپدرم و امروزبرمن مبارک باد

2010-05-05T14:30:00.002+04:30

دیروزروزجهانی کارگربود. این روز را به پدرم تبریک میگویم که عمری کارگری کرد. البته خودم هم مدت مدیدی کارگری کرده ام. دراین روزمن میتوانم به عده زیادی تبریکی بدهم. اطرافیانم همه کارگرند. ما هزاره ها همه کارگربوده ایم و هستیم، ویا اینکه لااقل چند نسلی را کارگربوده ایم ویا به کارگرتبدیل شده ایم.

اما امروز (روزجهانی آزادی رسانه ها) است. امروزرا برخودم و هم قطارانم تبریک میگویم. البته این بدان معنی نیست که تبریک امروزی، ازلذت تبریک دیروزی بکاهد. چون درآن هم خود را شریک میدانم. من مایل نیستم خطی میان من و نسل گذشته ام به و جود بیاید. شاید تفاوتی وجود داشته باشد، مثلاً پدرم بیل داشت و من کامره، اما این به هیچ وجه بدان معنی نیست که بین ما باید فاصله ای وجود داشته باشد. درواقع هردوی مان (من وپدرم) یک کاررا میکنیم. پدرم گل می کاشت تا ارباب دربین آن گشت و گذارنموده و لذت ببرد. من ازآن گل عکس میگیرم تا زیب دیوار خانه ارباب باشد.

نامه ای به خواهرم

2010-04-28T18:19:00.006+04:30

دوهفته پیش صدیقه خواهرم که چهارسال ازمن کوچکتربود، بعد ازسه چهارعملیات درشفاخانه ای درپاکستان درگذشت. فقط 29 سال داشت و یک پسرهشت ساله. قبراق ترین، بلند قامت ترین و پرشروشورترین خواهرم بود. وقتی مراسم فاتحه و شلوغی ها کمترشد، تازه نبودنش را بیشترحس کردم. نشستم ونامه ای به او نوشتم.

سلام. نه روزاست که صدایت را نشنیده ام. آخرین باری که صدایت را شنیدم، درشهرری درجنوب تهران بودم. ازپشت خط تلفن صدایت را می شنیدم. حالت بسیارخراب بود و ازدرد فریاد می کشیدی.

گفتم میخواهم با صدیقه صحبت کنم. گفت صدیقه حالش خوب نیست. با عصبانیت گفتم گوشی را بده به صدیقه. و بعد فریادهای تو که دیگر آنقدر بلند نبودند وگوش فلک را که هیچ، گوش مرا هم کرنمیکردند. صدایت هم گرفته بود ومعلوم بود ساعاتی هست که جیغ کشیده ای. سه چهارتا ضجه ات را که شنیدم، تاب نیاوردم و گوشی را گذاشتم. نه روزاست که دیگربه لحظه ای فکرنمیکنم که لنگ لنگان ازپاکستان بیایی و بگویم "اوه، تو که هنوزنده ای؟! حتی پاکستانی ها هم نتانست جانته بگیرن؟!" وتو به زحمت خودت را راست کنی و بگویی " مه تا تو ره ازخود پیش نکنم، ماندنی والایت نیستوم و بعد یک قهقهه"... ومثل همیشه دستان درشت و مردانه ات را پیش کنی ودست بدهی و بعد با دست دیگرت یک مشت سنگین به پشتم بزنی وبگویی "ای قواره، چرا ایقه دیردیرزنگ میزدی؟" نه روزاست که دیگردرفکراین نیستم که وقتی را بیابم که فارغ ازدرد باشی و به فاطمه بگویم که زنگ بزند تا مادرم با توصحبت کند و کمی تشویشش کمترشود. نه روزاست که دیگرازشنیدن اصطلاحات طبی ونفهمیدن آن عصبانی نمیشوم. نه روزاست که دیگر..... هنوزهم باورم نمیشود. بعضی وقتها که میخواهم ازپیرامون شلوغم فرارکنم، تلفن را برمیدارم و کد نمبر پاکستان وبعدازدایرکردن چند شماره، تازه یادم می آید که .... اما چرا اینقدرزود؟ چرا اینقدرعجله؟ مگرقرارنبود مرا ازخود پیش کنی؟... راستی! ازاینکه وقت خاک سپردنت نیامدم، ناراحت نشوی. میدانم. کارخوبی نکردم. باید می آمدم. اما من چگونه میتوانستم اندام بلند و مغرورت را افتاده ببینم؟ به من زنگ زدند که ما تا آمدنت جنازه را دفن نمیکنیم. گفتم نه، دفن کنید. من واقعا نمی توانستم تورا افتاده ببینم. تصوراینکه تو به این زودی تسلیم بیماری شوی برایم غیرممکن است. مگرتو نبودی که (درزمان طالبان) مرا که مبتلا به وبا (کولرا) شده بودم، یک تنه ازروی تخت شفاخانه برداشتی وبیرونم بردی؟ برخاکت آمدم. چقدرساکت و آرامی. باورم نمیشود. چطورحوصله ات می آید دراین قنداق تنگ بمانی. یادم نمی آید بیش ازده دقیقه درجایی تاب آورده باشی و سرک نکشیده باشی وبعد سکوت را نشکسته باشی. دیگرحرف هم نمیزنی که به لهجه ات گیربدهم (الا دخترکابله سیل کو) وبعد فرارکنم. هائده هنوز میخواند " تو ای ساغرهستی، به کامم ننشستی ...."

اما تو دیگرگریه نمیکنی. دیروزمیلاد ازترحم معلمش (که غیرحاضری شش روزه اش را نادیده گرفته بود)، درتعجب بود. اورا تنها گذاشتی، اما به اونگفتی که ترحم چه کس ها و چه ناکس ها که برتو برانگیخته نخواهد شد و چه تمسخرها که نخواهی شد. صغیرک.... بی مادر....

زندگی دربامیان را قهرمان کنید

2010-04-07T20:09:00.002+04:30

وبلاگ زندگی دربامیان دربین تعداد زیادی ازوبلاگهای فارسی زبان، به مرحله یازده بهترین راه یافته است. این وبلاگ ازبامیان نوشته میشود و تنها وبلاگ افغانستانی است که توانسته به این مرحله برسد. اما برای قهرمان شدن که الحق شایستگی اش را دارد، به رای شما نیازمند است. برای معلومات بیشتردرموردچگونگی رای دادن، به وبلاگ زندگی دربامیان رفته این وبلاگ بامیانی را جهانی کنید. موفق باشید

اطلاعیه

2010-03-30T17:57:00.002+04:30

مدتی است دریک مسافرت به سر می برم و نمی توانم بطور مسلسل و منظم، وبلاگم را به روزکنم. وازتمامی دوستان معذرت میخواهم. قول میدهم به محض تمام شدن سفر، سفرنامه را به همراه کیف و کانش به استحضاربرسانم. انشاء الله برایم دعا کنید. موفق باشید.

بامیان، من، بتول، واعجاز اینترنت دربی بی سی

2010-03-15T16:12:00.003+04:30

چند ماه قبل، یک تیم ازطرف شبکه تلویزیونی فارسی بی بی سی به سرپرستی ناجیه غلامی برای تهیه گزارشی درباره تأثیراینترنت برزندگی افغانها به بامیان آمده بود. ازطریق دوستان به نامهای ما (من وهمسرم بتول محمدی) به عنوان سوژه شان برخورد کرده بودند و به سراغ ما به بامیان آمدند. گزارششان را تهیه کردند و اخیراً نشرشده است. میتوانید متن این گزارش را دراینجا و نسخه تصویری آن را دراین پیوند ببینید. جای آن دارد که ازوبلاگ نویسان بامیان تشکرشود. چرا که با وجود نفوس بسیارکمی که دربامیان زندگی میکنند، بیشترین جمعیت وبلاگ نویس درکشور، ازاین ولایت است. نویساباشند

تبلیغات به شیوه آخوندی

2010-03-01T13:32:00.003+04:30

قصه تبلیغات قصه ای نواست. لااقل برای ما نواست و درقدیم ازآن خبری نبود. یا اگربود، اینگونه نبود. کسی مالی داشت، جارمیزد و هزارکمال وکرامات برایش می تراشید و میفروخت. بطورمثال میگویند مردی خرتنبلی داشت وازدستش به ستوه بود. بلاخره خررا به بازاربرد تا بفروشد. به دلال سپرد و دلال هم تا آنجا که توانست ازخرتعریف و تمجید کرد. مرد صاحب خرگفت: حالا که خرم اینقدرخوب است، چرا خودم آنرا نخرم. قیمت خررا به دلال داد و آن را به خانه برد. (این هم زورتبلیغات باستان). اما امروزه تبلیغات جایگاه ویژه ای برای خود بازکرده و ازاهمیت قابل ملاحظه ای برخوردار گشته است. یکی ازپولدارهای جهان غرب میگوید "اگرده دالرداری، نه دالرش را صرف تبلیغات و یک دالرش را سرمایه گذاری کن". انواع و اقسام مختلف و عجیب و غریبی هم یافته اند. بعضی ازپیامهای بازرگانی آنقدرپیچیده و مغلق هستند که باید ساعتی فکرکنی و بعد بفهمی که طرف منظورش چه بوده. البته درسالهای اخیر درکشورما، تبلیغات تبدیل به نمود عینی ضعف فرهنگی مان شده است. مثلاً: "ازهمه شیر، ملایی دار". این جمله درتبلیغ یک نوع قیماق= ملائی (خامه) پاکستانی صدها بارازتلویزیون های مختلف شنیده شد. کسی هم اعتراض نکرد. یا این جمله: "این یک پیشکش واقعاً واقعاً دلچسب است". ترجمه کلمه به کلمه ازانگلیسی به دری. اما ازهرنوعش که بگذریم، نوع آخوندی آن تازه تروشیرین تراست. گویا آخوند ها هم به این باور رسیده اند که بازارکساد دین را فقط به زورتبلیغات نوین مدل 2010 میتوان رونق داد. آگهی زیر را دریکی ازگذرگاه های شلوغ و پررفت و آمد شهرچاریکاردیدم وافق های تازه ای از روشهای تبلیغی نوین (آنهم به سبک آخوندی) را درآن دیدم. دلم نیامد که شما را نیزازدیدن آن مستفید نسازم. برای بزرگ دیدن خطوط آگهی، آنرا پیاده (دانلود) کنید.

بامیان، قربانی جنگ

2010-02-20T12:02:00.005+04:30

دیروزجمعه معاون قوماندان عمومی ناتو درافغانستان «جنرال سیرنیک پارکر» و « مارک سیدویل» نماینده ناتو دربخش ملکی به بامیان آمده بودند.

با والی و بعضی ریاست های دولتی و اعضای شورای ولایتی جلسه ای دو ساعته داشتند و بعد یک کنفرانس خبری برگزارشد.

والی جلسه را موفق خواند واظهارامیدواری کرد که موضوعات بحث شده، درآینده ای نزدیک درقالب پروژه های انکشافی ظهورکند.

جنرال سیرنیک پارکر، مارک سیدویل، حبیبه سرابی و دگروال مارتین قوماندان پی آرتی بامیان

آقای مارک سیدویل ازحمایت های جدید ومشخص ناتودرقبال بامیان خبرداد و گفت که میخواهد درمورد بامیان به عنوان امن ترین ولایت افغانستان، حساب جداگانه و تازه ای بازشود که مجزا ازسرنوشت ولایاتی نظیرهلمند است. بامیان دنیایی متفاوت (امن)ازسایر افغانستان است و باید ازاین فضای امن، استفاده بهینه صورت گیرد.

اوازشرکت های بیمه ناتو میخواهد که تحقیقاتی مشخص درمورد بامیان را آغازکرده واین ولایت را اززون جنگی خارج نماید.

این امرمیتواند پای بسیاری ازمؤسسات امدادی را به بامیان بازکند.

من ازاین تصمیم خوشحال شدم.

افشاررا جاودانه کنیم

2010-02-11T10:45:00.004+04:30

یاد آوری افشاربرایم درد آور است. آنقدرکه دیگردل و دماغ نوشتن را هم ازمن میگیرد. فقط گرییدم. من که حادثات زیادی ازاین قبیل را درمزار تجربه کردم، شاید بهترازسایرین بتوانم عمق این فاجعه را درک کنم.

اما افشارهمیشه افشارخواهد ماند وباید بماند. افشاربرشی کوتاه ازسرنوشت محتوم هزاره ها درخراب آبادی بنام افغانستان است. اما بیایید نگذاریم این روند به سرنوشت سیزیفی مان تبدیل شود. بیایید هوشیارباشیم و نگذاریم افشارهای دیگربرایمان رقم بخورد. دوست و دشمن خود را بشناسیم و بدانیم به کدام سو روان هستیم...

ساعاتی درجلال آباد

2010-02-08T18:20:00.005+04:30

برای یک کارشخصی به همراه همسروپسرهشت ماهه ام عازم جلال آباد شدیم. یک موترکرولا را کرایه کردیم. ساعت پنج صبح ازکابل حرکت و ساعت هفت و نیم صبح رسیدیم. برف شدیدی هم می بارید و درنیمه راه، جایش را به باران داد. اکثرراه را درتاریکی رفتیم و نزدیکی های جلال آباد هواروشن شد و چشم مان به جمال شهری که از بازسازی های گران قیمتش شنیده بودم، روشن شد. جلال آباد شباهت های زیادی به مزارشریف دارد. فقط رنگارنگی چهره ها به اندازه مزارنیست، فرهنگ پاکستان بیداد میکند، زنان و دختران کمتردیده میشود، لباسها اکثرقریب به اتفاق سنتی (پیراهن وتنبان) اند، رکشا (موترکهای سه طیره) بسیارند ونوع مرغوب وگران قیمت آن، ساخت خود جلال آباد است، صنعت کارانش بسیارماهرند و باسلیقه، انجین موترمی خرند و هرچه بخواهی، اتوبوس، مینی بوس، ترک، تراکتور و کراچی دیزلی تحویلت میدهند. علی الرغم انتظار، لوحه (تابلو) ها تقریبا نیمی به زبان پشتو نیمی به فارسی اند، ترکاری های گوناگونی دارد و زراعتش انکشاف یافته به نظرمیرسد. ازین جهت هم بسیارشبیه مزاراست. پول رایج کلدار(روپیه) پاکستانی است و اگرنداشته باشی و بجایش بخواهی افغانی بدهی، باید معادل آن را بپردازی که تقریبا دوبرابرارزش دارد. من کلدارنداشتم و بسیارضررکردم. دفعه بعد، کلدارتهیه خواهم کرد. هفت هشت رادیوی محلی دارد. من همه شان را گوش کردم. فقط یکی شان به نام (رادیونوا) را فارسی یافتم که برنامه ای بسیارزیبا درباره مفاهیم متداول دربین عرفا داشت. چند تلویزیون محلی نیزدارد که به زبان پشتو برنامه می کنند. آوازنغمه را درهرگوشه و کنارشهرمیشود شنید. یکی دوساعت دردفتریکی ازهمکاران همسرم ماندیم و با مهمان نوازی گرم آنان روبروشدیم. موترو دریورشان را دراختیارما گذاشتند وبه تمام جاهایی که میخواستیم رفتیم. دریورسخت شوق قصه داشت وازطرفی او فارسی نمی فهمید و من پشتو. کمی هم انگلیسی می فهمید. خلاصه معرکه ای بود گردش برآسمان. دیدن یک هزاره درجلال آباد، زیاد عادی به نظرنمیرسد. بسیاربا نگاه ها بدرقه میشدیم و بعضاً عابران می ایستادند و تماشایمان میکردند. برخلاف انتظارهم راه و هم شهرامنیت خوبی داشت. آموزشگاه ها ومکاتب خصوصی بسیارند و یک پارک تفریحی زیبا هم دیدیم. بعد ازظهرقصد برگشت کردیم. تنها سوغاتی که دراین فصل توانستیم بخریم، نی شکربود. مقداری خریدیم و یک دانه هم به دست پسرم دادم. وقتی دردهان گذاشت، آنقدرخوشش آمد که دیگربیرون نکرد تا خوابش برد.

(یاشارخواب و نی شکر) این عکس را با موبایلم گرفتم. بدلایل امنیتی نتوانسته بودم کمره ام را ببرم. کمره ام حرفه ای است و لنزش هم بزرگ. معرف خوبی برای من خبرنگارمیشود. بنا براین ازعکس معذورم. فقط یاشاربود که ازهیچ حادثه احتمالی ای نترسیده بود.

قصه ما و پیرما

2010-02-03T13:25:00.003+04:30

ما مریدان رو به سوی کعبه چون آریم چون روبه سوی خانه خمـــــــاردارد پیـــــــــــرما درسفرهایم به نقاط مختلف هزارستان، به عکسهای متعددی ازآیت الله خامنه ای رهبرایران برخورده ام که زینت بخش منابر، خانه ها، دکانها و حتی موترهای بعضی ازمردم محل بوده اند و شاهد ارادت خاصی بوده ام که مریدان حضرت ایشان به نام مبارک حضرت مستطاب دارند. اما اخیراً گوشه هایی اززندگی خصوصی و دارایی های آیت الله خامنه ای درمقاله ای ازمحسن مخملباف فیلمسازمعروف ایرانی انعکاس یافته است. برای من که واقعا تکان دهنده بودند. گیریم که نیمی ازآنچه نوشته شده، دروغ است و قدری هم غلو شده است. اما ازقدیم گفته اند که: "تا نباشد چیزکی، مردم نگویند چیزها". اگرفیصدی بسیاری کمی ازمعلومات داده شده راست باشد، کلاه اسلام با اینگونه دولت داری پس معرکه است... اما نمیدانم آن عده ازبامیانی هایی که عکس های خامنه ای را روی قالین های نفیس بافته و زینت دیوارهای خود کرده اند، ازخواندن این گزارش چه حالی پیدا میکنند؟ آیا بازهم حاضرند برای سلامتی و طول عمرآیت الله، بعد ازهرنماز و هرمجلس، سه مرتبه صلوات بگویند و فریاد بزنند که: "خدایا، خدایا، ازعمرما بکاه و برعمررهبرافزا". کسی نیست ازاینها بپرسد که ای عزیزدل انگیزکه یک ماه معاشت را داده ای و این قالین عکس حاج آقا را خریده ای، هیچ میدانی که حضرت حضرت آیت الله درحدود صد اسب دارد که قیمت یکی ازآنها هفت میلیون دالراست؟ تویی که نتوانسته ای درپنجاه سال عمرت یک باربه زیارت امام هشتم ات به مشهد بروی، حضرت حاج آقا صد روزسال را درسفراست و میانگین مخارج یک روزسفرش درحدود پنجاه میلیون تومان (معادل دوونیم میلیون افغانی) است؟ وهرجا میرود، اسبش را با طیاره (೧೩೦) انتقال میدهند. تودرخرابه ای بنام خانه قسمی زندگی میکنی که قیمت تشناب خانه حاج آقا میتواند هزارتای آنرا آباد کند، اما قیمت آسانسور(زینه برقی) زیرزمین خانه جناب پنچ میلیون دالراست. تویی که تمام سرمایه ات ازدوهزاردالرتجاوزنمیکند، به حاج آقایی اقتدا میکنی که سی میلیارد دالرسرمایه دارد. شاید باورنکنی وازاین سطورسخت برآشفته باشی، اما یک باراین گزارش را به طورکامل بخوان و بعد قضاوت کن

ضحاک درسکوت

2010-02-01T10:58:00.002+04:30

ضحاک درسکوت عنوان گزارشی است که ازشهرضحاک بامیان تهیه کرده بودم و اخیراً درویب سایت جمهوری سکوت نشرگردیده است. خوشحال میشوم ازبوته نقدتان بگذرد.

بررسی ازدواج کودکان دربامیان

2010-01-27T12:13:00.002+04:30

دیروزدربامیان سمیناری تحت عنوان ازدواجهای خردسن توسط صندوق پولی ملل متحد برای کودکان (یونیسف) راه اندازی شده بود. مهمانان ازاقشارمختلف جامعه بودند. ملاها، حقوق دانان، داکتران، فعالین حقوق بشر، استادان دانشگاه و غیره.

روزاول را نیمه نصفه توانستم اشتراک کنم.

یکی ازسخنرانان جعفری مذهب گفت که دراسلام ازدواج با دختران بالای نه سال جایزاست.

این موضوع با واکنش تند حاضرین ازجمله یکی ازخانمهای شرکت کننده روبروشد و بحثی درگرفت که اگرگرداننده دخالت نمیکرد، شاید به فحش و دشنام هم میکشید.

یکی ازآخوندهای حنفی مذهب پرسید که درکجای قرآن چنین چیزی گفته شده است؟ درجواب گفته شد که درقرآن نیامده بلکه درحدیث آمده است.

آخوند دیگری بلند شد وکمی ازاین وکمی ازآن برید و آخرهم خلعتی دوخت که هیچکس نفهمید که برای قامت کی مناسب است و عائله خاتمه یافت و نان چاشت صرف شد.

بامیان و نداشتن طب عدلی

2010-01-27T11:59:00.002+04:30

جسد خانمی که چهل روزقبل درساحات ولسوالی کهمرد بامیان گم شده بود، ازداخل دریا (رودخانه) پیدا شده و جهت تکمیل معاینات طب عدلی به شفاخانه مرکزبامیان انتقال یافته بود. اما شفاخانه ولایتی بامیان طب عدلی ندارد وازپذیرش جسد امتناع ورزیده بود.

ازطرفی افسرپولیسی که همراه جسد بود میگفت که شوهرمقتول آدم مفلسی است و یک قران پول درجیب ندارد که باهزینه خود جسد را به کابل ببرد.

خلاصه جسد مانده بود و هزاران سوال بی پاسخ که اگرطب عدلی وجود میداشت، میتوانست به بعضی ازآنان جواب بدهد.

چه بسا مواردی که به علت نبود طب عدلی دربامیان، به اشتباه قضاوت میشوند و خورجین چرمین قضای این ولایت را سنگین ترمیکنند. آنوقت ما خوشحالیم که وزیرعدلیه ازخودمان بوده و چهارسال درکرسی وزارت تکیه زده است و حالا ازاینکه پارلمان به او رأی اعتماد نداده، عصبانی هستیم.

ما که ناحق گلایه میکنیم. جناب وزیرازدایکندی است و درزمان وزارت ایشان، مردم دایکندی ازدست فسادی که درمحکمه این ولایت وجود داشت، چنان به ستوه آمدند که قاضی صاحب را تا سرحد مرگ لت و کوب کردند.

وزیرصاحب برای مردم ولایت خودش چقدرکارکرد که برای ما کند.

همدردی کارمندان بامیان با بازماندگان قربانیان کابل

2010-01-27T11:41:00.004+04:30

کارمندان ریاست های دولتی بامیان دریک اقدام خیرخواهانه و انساندوستانه، یک روزه معاش خویش را به خانواده های قربانیان حادثه تروریستی هفته گذشته درکابل (فروشگاه) اختصاص دادند. جدای ازاینکه این مبلغ چقدرمیشود، نفس عمل نیک است و ستودنی. همچنین زمانیکه طالبان هموطنان بی گناه لغمانی را قتل عام کرده بودند، بامیانی ها ضمن راه اندازی یک مظاهره، این عمل را محکوم کردند. برای بامیانیهای انساندوست آرزو میکنم که ای کاش دیگران هم شما را مثل خودشان حساب میکردند و ازاندوه تان شاد نمی گشتند. حتی همانهایی که برایش متأسف شده اید.

عکس تزئینی است. (صحنه غروب بامیان)

شورای ولایتی بامیان معرفی شد

2010-01-21T16:07:00.000+04:30

دراین باره گزارشی دارم که درجمهوری سکوت نشرشده است.

اعتراض مردم پاميان په تصميم تبعیض آمیزپارلمان

2010-01-19T10:59:00.001+04:30

دراین باره گزارشی دارم که درجمهوری سکوت نشرشده است.

اندیوال ما هم یهود برآمد

2010-01-18T16:40:00.004+04:30

دیشب بی بی سی گزارشی ازسرمایه گذاری اسرائیل برای تحقیق برروی این مسئله که (آیا پشتونهای افغانستان ازقوم یهود هستند یا نه؟) داشت. اولین بارکه شنیدم پشتونها ازقوم یهود هستند، چندین سال قبل بود. فوراً به یاد پدرم افتادم که هروقت میخواست ازبدی کسی بگوید، یهودش میخواند. درکتاب مخزن الافغانی نوشته نعمت الله هروی که درسال1612 میلادی به رشته تحریردرآمده است، نوشته شده است که «طالوت» یکی ازشاهان اسرائیل که درعصرداوود پیغمبرزندگی میکرد، دوفرزند داشت که یکی «آصف» و دیگری «افغانا» نامیده میشد. بعد ازگذشت سالها شاه «بخت النصر» آنان را به نواحی غور، غزنی، کابل، کندهاروفیروزکوه کوچانید. درمتون دینی یهودیان نیزاشاره هایی به چند قوم گمشده یهود شده است. بعد گزارشگربا شخصی بنام استاد حبیب الله رفیع نویسنده و پژوهشگرمصاحبه کرد که اوریشه پشتونها را آریایی دانست ودیگری اش سید امین مجاهد تاریخ پشتونها را به قبل ازپیدایش قوم یهود وحضرت موسی بیان کرد. نمیدانم یهود بودن پشتونها به نفع شان است یا به ضررشان، ولی هرچه هست، این دو روشنفکرپشتون خیلی عصبانی بودند ویهود بودنشان را رد میکردند. مشکلات ما ساکنین افغانستان یکی دوتا نیست و ازامروزی هایش که بگذریم، درتاریخ هم ناسازگاریم. آرزو میکنم که اسرائیل درتحقیقاتش به نتیجه ای برسد و ما را ازشراین جنجالهای طولانی چندین قرنه رهایی بخشد که دیگر نه بتی خراب کنیم و نه زحمت ساختن پته خزانه را متحمل شویم. خدا محققین اسرائیلی را قوت دهد وآزمایشات (DNA) شان را دقیق و موفق گرداند. آمین یا رب العالمین

قدقدت را همانجایی کن که تخم میدهی

2010-01-12T11:22:00.000+04:30

به گزارش رادیوآزادی، معاون وزارت خارجه ایران درسفراخیرخود به کابل گفت که دولت ایران 30 میلیون دالربرای اعمارمکاتب سه ولایت ننگرهار، بلخ وقندهارکمک میکند. این خبرازدوجهت قابل تأمل است: یک: خطاب به دولت ایران باید گفت: قدقدت را همانجایی کن که تخم میدهی. پولت برای دیگران است و عکس خمینی وخامنه ای ات برای بامیان و دایکندی. دو: دیگران پول ایران را میخورند ما تاپه اش را. آنوقت همین دیگران جارمیزنند که هزاره ها شیعه اند و توسط ایران حمایت میشوند.

مشکلات شوراهای ولایتی، یکی دوتا نیست

2010-01-12T10:56:00.005+04:30

امروزیک بحث هفت نفره (سه زن و چهارمرد) درمورد پدیده ای بنام شورای ولایتی و نقاط ضعف و قدرت آن داشتیم. به چند نتیجه جالب رسیدیم.

یک: آگاهی عمومی درمورد شوراهای ولایتی و لایحه وظایف آنان ضعیف است. حتی بعضی از اعضاء شوراهای ولایتی هم بدرستی نمیدانند که وظیفه و نقش شان چیست؟ دو: اعضاء شوراهای ولایتی ازظرفیت پائین رنج می برند و باید مهارتهای علمی نظارت وارزیابی را فراگیرند. سه: شوراهای ولایتی ازمشکلات اقتصادی بیشماری رنج می برند. مثلا نمیتوانند به ولسوالیها بروند و تحقیقات میدانی را انجام دهند. چهار: میکانیزم ارتباطی مردم با شوراهای ولایتی فعال نیست وباید انکشاف داده شود. پنج: اعضاء شورای ولایتی به امراضی دچارند که مانع کارمؤثرمیشود. مثلا برای اکثرآنان گرایشهای قومی، حزبی و سمتی، اهمیت بیشتری به سایرمعیارها برای تصمیم گیری دارند. شش: دولت هم اهرمهای فشاربی شماری را علیه شوراهای ولایتی فعال ساخته است و درمحدودیت هرچه بیشترآن عزم را جزم کرده است.

اما ما هیچ نظروبرنامه ای برای بهبود وضعیت شوراهای ولایتی ندادیم و آنرا به کارشناسان ومتخصصین امرمحول کردیم. ازنتیجه بدست آمده خوشم آمد، گفتم با شما هم شریکش سازم درآخرهم یک عکس یادگاری گرفتیم.

توضیح بیشتر

2010-01-03T10:42:00.001+04:30

دوستان زیادی یادآوری کردند که درپست قبلی (آخوندها بی خلطه فیرکردند)، مطلب نارسا بوده و متوجه منظورمن نشده اند. بنا براین خواستم برای معلومات بیشتردراین زمینه، شما را به وبلاگ دوستم آقای ظاهرنظری که اوهم همین مطلب را نوشته است، ارجاع دهم.

بازهم آخوندها بی خلطه فیرکردند

2009-12-28T10:47:00.000+04:30

امسال محرم شورای علمای بامیان بازهم بیانیه (یابهتربگویم، فتوا) صادر کرد. در بیانیه امسال شان چند مورد جالب را دیدم، نظیرقطع بلندگوهای بیرون مساجد وتکایا درشب، عدم مزاحمت درخیابانها، منع زنجیرتیغ دارزدن وغیره واما یک نکته ای هم داشت که من فکرمیکنم بسیاربصورت غیرمحققانه نوشته شده بود. آن اینکه (فساد بیشتردربین کارمندان مؤسسات دیده میشود). نمیدانم کدام آمار، این سخن را به تثبیت میرساند. این مسئله را با دوستی در میان گذاشتم. گفت: آخوندها همیشه بی خلطه (خریطه) فیرمیکنند. ده قصه شان نشو.

برق به بامیان می آید

2009-12-28T10:43:00.000+04:30

یادم می آید ازقدیم الایام پدرم میگفت: "میروی فلان کاررا انجام داده مثل برق پس میایی". برق همیشه برای ما سمبول سرعت عمل بود و فکرمیکردیم درثانیه ای، کیلومترها را می پیماید، اما ظاهراً تمام اوقات اینگونه نیست. یا لااقل دربعضی جاها (بامیان) این مسئله مصداق پیدا نمیکند. هفته گذشته مردم بامیان به خاطراعتراض به نداشتن برق و عدم توجه وزارت انرژی و آب مظاهره کردند. درواکنشی سریع (مثل برق) و مبتکرانه، ولایت بامیان طرح رساندن برق به بازارو سه قریه بامیان را داد. گویا دولت ناروی (نروژ) هفتصد هزاردالررا به ولایت داده و ولایت هم قرارداد آنرا با شبکه انکشافی آغاخان بسته است. این پول صرف لین دوانی سه قریه میشود و دیزل جنراتورهایی که موجودند، برق را تولید میکنند. اما قصه آهسته بروی برق دراینجاست که پروژه بزودی آغازمیشود، اما این سه قریه، سال دیگرزمستان، صاحب برق خواهند شد. این دفعه برق مثل برق نمی آید. اما این تدبیرولایت بامیان درزمینه برق بود. تاببینیم وزارت محترمه وجلیله چه میکند.

ما برق میخواهیم، به سیاست کاری نداریم

2009-12-23T14:55:00.002+04:30

امروزدربامیان مظاهره بود. مردم برق میخواستند. دراین زمینه گزارشی دارم که درویبسایت جمهوری سکوت به نشررسیده است. میتوانید بخوانید.

آیت الله منتظری!آزادی ات مبارک

2009-12-21T11:06:00.004+04:30

عکس از وبلاگ ترنم آزادی

رئیسم که اهل کانادا است گفت: "امروزیکی ازآیت الله های بزرگ ایران که درانقلاب سهم داشته فوت کرده است." گفتم کی؟ گفت نمیدانم. نامش را یادم نیست. شب ازبی بی سی شنیدم که آیت الله منتظری فوت کرده است. خیلی ناراحت شدم. من آیت الله منتظری را به خاطرچند موضوع دوست داشتم. آدم عالم و دانشمندی بود. فقه را خوب میدانست. سیاستمدارشایسته ای بود. حرص اندوختن و ترس باختن نداشت. صادق بود. جاه و مقام، حرفش را نمی ساخت، شهامت اعتراف را داشت و به انسانیت احترام خاصی میگذاشت. اواخیرآ گفته بود که "حقوق اسلامی مؤمن مداراست و باید چرخشی بسوی انسان مداری نماید". آیت الله منتظری درزمان جهاد افغانستان هم، طرح های طویل المدتی برای مجاهدین افغانستان داشت و فعالیتهایی را هم سازماندهی میکرد. یادم می آید ازکودکی به او احترام خاصی داشتم، شاید بخاطراینکه پدرم اورا بسیاردوست میداشت. اوسالهای زیادی را درزندان و حبس خانگی گذراند که من مرگ او را یک رهایی میدانم. بقول پسرش "قلبی که یک عمردرد آزادی مردمش را داشت، دیگرنمی تپد".

بی طرفی بی بی سی ؟

2009-12-21T11:01:00.001+04:30

گزارش محمود کوچی خبرنگاربی بی سی ازکابینه پیشنهادی آقای کرزی به پارلمان برایم عجیب بود و مرا بیاد برادربزرگترم انداخت که وقتی کوچک بودیم و درجمع بچه های کوچه، مسابقه ذهنی را راه می انداخت و میخواست من برنده شوم، درابتدا اشیائی رانشان میداد و بعد یکی ازآنها را درقوطی میگذاشت وهرکس زود ترمیتوانست نام شی را درست بگیرد، مستحق جایزه میشد. علی درابتدا درمعرفی اشیاء، آن چیزی را که میخواست درقوطی بگذارد، با صدای بلند تری به من معرفی میکرد و فشاربیشتری درصدایش ظاهرمیشد. ازآنجا میفهمیدم که همان شی درقوطی میرود و بنابراین همیشه برنده میدان بودم. محمود کوچی هم گویا میخواست توجه بیشتر مخاطبین را به وزاری هزاره معطوف دارد. چراکه وقتی او لیست وزراء را میخواند، بسیاربه سرعت ازکنارشان رد میشد، اما همین که به یک وزیرهزاره میرسید، به تفصیل میگفت: هزاره است و متعلق به فلان حزب شیعی است و ازطرف فلان رهبرهزاره معرفی شده است. گویا اینکه یک وزیرازقوم هزاره هست، بسیارتعجب انگیز وغیرمعمول است. ازآنجایی که خود خبرنگارم ویکی ازاصول خبرنگاری، رعایت بی طرفی است، متعجب شدم. فردایش به بی بی سی ایملی حاوی اعتراضیه ام فرستادم وهشداردادم که اگربی بی سی درنشراخبارخود، بی طرفی کامل را رعایت نکند، مخاطبین خود را ازدست خواهد داد و چهره اش کاملا مخدوش خواهد شد. ظاهرنظری با تفصیل بیشتری این موضوع را نوشته است. شب دربرنامه تلویزیونی بی بی سی فارسی هم اس ام اس کردم و خواهان اشتراک شدم. خانمی زنگ زد و با آب وتاب سوال پیچم کرد و گفت که آماده باشم و منتظرزنگ بی بی سی درحین برنامه (نوبت شما). من هم منتظرماندم وهیچ زنگی نیامد. برنامه تمام شد و من مکتوم ماندم. ازطرفی بالاترازهشتاد درصد کسانیکه فرصت صحبت پیدا میکردند، ازولایت هرات بودند. نمیدانم چرا؟.

یک نوآوری

2009-12-21T10:48:00.004+04:30

اخیرا عده ای اززنان بامیانی به راهنمائی یک زن افغانستانی-امریکایی، کاغذهای باطله ریاستهای دولتی و مؤسسات خارجی و داخلی را جمع کرده با سرگین گاو و خاک زغال سنگ مخلوط میکنند و معجونی می سازند که بعد ازخشک شدن، سوخت خوبی برای بخاریها بوده و فرارازسرمای زمستانهای بامیان را آسانترمیکند.

اشتباه نکنید

2009-12-21T10:38:00.003+04:30

اشتباه نکنید. اینها ... نیستند، چون نه چنگگ دارند نه هم دکمه. اینها ماسکهای پارچه ای سیاه رنگ اند که اخبرا مسؤلین شفاخانه بامیان، بخاطر جلوگیری ازشیوع هرچه بیشترویروس انفلونزای جدید، به مراجعین میدهد و بعد ازیکباراستفاده، با ضد عفونی کننده های کیمیاوی شستشو میدهند و حالا روی ریسمان انداخته شده اند تا خشک شوند.

کنفرانس گزارشدهی (روز سوم)

2009-12-21T10:04:00.008+04:30

روزسوم با گزارش دهی سکتورحکومتداری آغازوپایان یافت. ابتدا قوماندان امنیه گزارش داد. یک روزقبل آمادگی گرفته بودم و سوالاتی را تهیه دیده بودم. قوماندان امنیه مثل همیشه درگپ زدن کم نیاورد و بسیارزبان بازی کرد. ازطرفی هم بسیاراستواروثابت قدم ازمواضعش دفاع میکرد. ازهمه چیزبصورت مطلق سخن میگفت. بلاخره گزارشش تمام شد و نوبت سوالات شد. مردم بیچاره جرأت سوال کردن نداشتند. جزچند خبرنگار، هیچکس دیگرسوال نداشت. سوالات زیادی ازجانب خبرنگاران مطرح شد. من هم سوالهای زیادی مطرح کردم. پرسیدم که چرا دردستگیری رئیس اطلاعات و فرهنگ بامیان که به اتهام اختلاس تحت تعقیب است، تعلل صورت گرفته و اجازه داده شده است که فرارکند. دوستم ظاهرنظری انتقاد صریح و بی پرده ای کرد که خیلی خوشم آمد. گفت جناب قوماندان امنیه، وقتی شما ازاتاقتان به محل کارتان میروید، چند موتربادیگارد دارید و سرعتتان هم برق آسااست. ازطرفی پولیس ترافیک هم درخدمت خودتان است نه درخدمت مردم. وقتی می آیید، قبلا راه ها بسته میشوند وتا شما تیرنشوید، بسته می مانند. این همه دبدبه و کبکبه برای چیست؟ شما خادم ملتید یا میخواهید چشم ملت را با خاک بادتان کورکنید. که قوماندان هم با زیرکی کتمان کردو گفت من هیچگاهی اینچنین نکرده ام وغیره بعد ازظهرهم گزارش عمومی سکتورحکومتداری ارائه شد که بسیاربا ارقام دقیق همراه بود. ولسوالان هم گزارش دادند که دربین شان عظیم فرید ولسوال شیبروپنجاب بهترین و دقیقترین گزارشها را داشتند و ولسوال یکاولنگ که حتی یادداشت هم نداشت ازجمله ضعیف ترین ها بود. عظیم فرید ولسوال شیبرگزارش دقیقی تهیه کرده بود

این وکیل چهارسال درسنا نماینده من بود، اما این اولین باربود که کلاه پوست اعیانی اش را میدیدم

داکتراحسان الله شهیرازجمله موفقترین رؤسای دولتی بامیان است. اوابتکارات زیادی درسکتورصحت داشته است

صدرمجلس و جایگاه عالی جنابان. دراین کنفرانس، تعداد دولتی ها ازمردم بیشتربود. گوئی برای خودشان گزارش میدادند

کنفرانس گزارشدهی (روزدوم)

2009-12-14T12:18:00.001+04:30

طبق معمول کنفرانس با ارائه گزارش سکتورزیربنا به شمول ریاست زراعت، انکشاف دهات، انکشاف شهری آغازشد. تعداد سوالات مردم بعد ازاینکه والی ازجواب دادن به سوالات نماینده مؤسسات خود داری کرد، قوت بیشتری گرفت. خبرنگاران هم ماجرا را به این آسانی رها نمی کردند. سوالات زیادترازدیروز بود. یکی ازفعالین جامعه مدنی که آدمی با درک و با درد است، بسیارتپید، اما دیگران زود تنهایش میگذاشتند و همه سوالات منتج به یک بحث دوجانبه میشد. ریاست انکشاف شهری با گزارشی بسیارطولانی و جزئیات تخنیکی، (شاید میخواست مردم را گیج کند، والا آوردن اینگونه موارد درگزارش، ضروری جلوه نمیکرد) وقت زیادی گرفت. جالب ترین نکته بعد ازظهر، سخنرانی صادقانه والی بود. او صادقانه به تحلیل موارد بحث شده امروز پرداخت. ازبسیاری ازموارد پشت پرده سخن گفت و گفت که چرا نیروهای نظامی امریکا مراسم افتتاح سرک بامیان- پروان- کابل را دورازچشم خبرنگاران برگزارکردند. گفت که جناب اسماعیل خان وزیرانرژی و آب، کمترین کاررا درولایت بامیان کرده است. گفت که آنقدربه دفترش مراجعه کرده است که «تیاغم سوزن گشت و بوتهایم پوست سیر» اما به نتیجه ای نرسیدیم. گفت که ما عریضه هایی برده بودیم، وعده داد، بعد ازمدتی که ازپروژه ها خبری نشد، مراجعه کردیم وگفت: "ما فکرکردیم شما دیگرپروژه نمی خواهید". (خدا به عطش دشمنی جناب اسماعیل خان با هزاره ها پایان دهد، اما مثل اینکه جناب شان هیچ دیواری پایین ترازدیوارهزاره ها پیدا نکرده است. آن ازهرات و این ازوزارتش). همچنین گفت که وزیرترانسپورت به نحوی با عدم انتقال میدان هوائی به جای دیگر، مانع تطبیق ماسترپلان شهری میشود و هیچ توضیح مشخصی هم ندارد. ازصداقت وجرأت والی خوشم آمد وبازهم ازسیستم مدیریت پشتونی ونتایج آن، آه ازنهادمان برآمد وهمان سوال همیشگی که (تاکی؟) نظری ازاحتمال خطردرهنگام نشست و برخاست طیاره ها درمیدان هوائی فعلی که درمرکزشهرواقع شده است پرسید و نگرانی من هم بیشترشد. خانه من نزدیک میدان هوائی است و یک ونیم سال دیگر، اولین جایی که محل بازی پسرم میشود، میدان هوائی است.

کنفرانس گزارشدهی (روزاول)

2009-12-09T14:31:00.002+04:30

روزاول کنفرانس گزارشدهی روزاول طبق معمول با سخنرانی افتتاحیه وخوش آمد گویی و معرفی و اینطوربرنامه ها آغازشده بود. البته من به علت تأخیری که داشتم، به گزارش سکتورمعارف نرسیدم. ریاست اطلاعات و فرهنگ که شاید فاسد ترین اداره بامیان باشد، گزارش داد. یک نفردسته سوم ازآمریت جوانان بامیان گزارش را تقدیم کرد که البته آمریت جوانان هم یک زیرمجموعه وزارت اطلاعات و فرهنگ است و چون ریاست اطلاعات و فرهنگ کاری نکرده که بتواند سه چهارخطی را تشکیل دهد و درگزارش بیاید، ترجیح داده بودند که با گزارش آمریت جوانان مخلوط کنند و بدین گونه به قول ما خاک به چشم مردم بزنند و ماسمالی کنند. البته ناگفته نماند که نجیب الله احرار رئیس اطلاعات و فرهنگ بامیان به علت اختلاس فراری و تحت تعقیب می باشد. گزارش آمریت جوانان (که البته آمرجوانان نجیب الله اخلاقی ازدوستان نزدیک من است) تقدیم شد و من سوالاتی را ردیف کردم و پرسیدم. اما شخص تقدیم کننده معذرت خواست که آقای اخلاقی درکابل تشریف دارند و من جواب داده نمی توانم. قضیه ازاین قراربود که آمریت جوانان نشریه ای را درچهاربرگ وبه تیراژ یک هزارنسخه بصورت ماهوار به چاپ میرساند که قیمت هرشماره آن، یازده افغانی تمام میشود. درحالیکه ما نشریه سرنوشت را درچهار برگ به قیمت دو ونیم افغانی به چاپ میرسانیم. همچنین فعالیتهایشان بیشتردرمرکزبامیان و دوولسوالی نزدیک (یکاولنگ و پنجاب) متمرکزبوده است که در دیگرولسوالیها هیچ حضورنیافته بودند. ونکته دیگراینکه مبلغ سی و هفت هزارافغانی دریک مسابقه ذهنی ای مصرف میشود که درماه رمضان برگزارشده بود. نمیدانم این پول درکجا به مصرف رسیده بود. به دوستی هم پایبند نماندم و این سوالات را پرسیدم که متأسفانه کسی نبود که جواب بدهد. دوست دیگرخبرنگارازرئیس دانشگاه سوالی کرد که به ازبخت بد، خود این دوست، محصل دانشگاه بامیان هم هست و این مسئله به دماغ رئیس دانشگاه بد خوردو بسیارتند و احساساتی جوابش را داد والبته کمی هم توهین آمیز. اما بعد ازختم جواب رئیس دانشگاه، گرداننده محفل (آقای نجفی رئیس تخنیک ولایت) سوال دوست خبرنگار را بی ربط و بی اساس ومغرضانه خواند که این قضاوت وی سخت به دماغ جمع خبرنگاران برخورد. لهذا دروقفه نان چاشت برآن شدیم که به این توهین پاسخی دندان شکن بدهیم. بعد ازظهربه والی گفتیم که اگرآقای نجفی رسمأ و درحضورجمع ازدوست خبرنگارمعذرت نخواهد، ما جلسه را تحریم میکنیم و براین مراد رسیدیم و چنان شد که خواستیم. خلاصه روزاول کنفرانس ختم شد و همه به خانه هایمان رفتیم. هنوزعکسها را درکمپیوترم پیاده نکرده ام، درپستهای بعدی عکس خواهم گذاشت.

کنفرانس گزارشدهی (توضیح بیشتر)

2009-12-09T14:01:00.001+04:30

پنجمین دورکنفرانس گزارشدهی دولت به ملت دربامیان روزیکشنبه گذشته آغازبکارکرد. این جلسات گزارشدهی برای اولین باردربامیان راه اندازی شد وبه عنوان یکی ازارکان اصلی دموکراسی (شفافیت وحسابدهی) جای خود را دربین بامیانیها بازکرد. اگرچه دورهای اول این برنامه بیشترنمادین جلوه میکرد و هنوزهم منتقدان، آنرا تشریفاتی میخوانند، اما صادقانه اگربگوئیم تأثیرات مثبتی هم داشته است. مثلاً دوهفته قبل ازبرگزاری این سمینار، تعداد جلسات افزایش می یابد، لیست بودجه های هرریاست به دقت مرورمی شود، ریاست های دولتی با مؤسسات همکاردربخشهای مربوطه جلسات متعدد برگزارمیکنند و به تبادل معلومات می پردازند، هفت هشت ریاست که مربوط یک سکتورمیشوند، باهم برسریک میزکارمیکنند. ریاستها ازکارهای یکدیگراطلاع پیدامیکنند وبیشتربا هم هماهنگ میشوند و خلاصه اینکه مردم هم تااندازه ای با نحوه کارلااقل آشنا می شوند. یادم هست درسالهای قبل، گزارشها که دربرنامه نرم افزار(Power Point) تهیه میشدند، پرازاشکال بودند و بسیاربصورت ابتدائی ساخته میشدند، اما حالا دیزاین میشوند و با تزئیناتی همراهند. کلمه هایی نظیر مقدمه، پس منظر، پریزنتیشن، سلاید، فرصت، چالش،مشکل، انتقاد سالم، پیشنهاد، تبصره، نقاط ضعف، نقاط قوت و... هم آنقدرتکرارشده اند که حالا همه معنی آنها را می فهمند. حتی من. جرأت شهروندان هم افزایش یافته است. حالا آنها می ایستند و به رئیسی که میگوید من این کارها را کرده ام، میگوید: نه، تو نکرده ای و تو باید فلان کاررا اینگونه میکردی و هزارنوع انتقاد و پیشنهاد دیگر. این بسیارخوب است. اگرچه هنوزهم مردم درمقابل والی و قوماندان امنیه سکوت میکنند، اما من مطمئنم که تا چند سال آینده، والی و قوماندان امنیه هم میخکوب خواهند شد که چرا فلان پروژه را درفلان قریه تطبیق کردی و...

کنفرانس گزارشدهی بامیان

2009-12-07T10:11:00.003+04:30

دورپنجم کنفرانس گزارشدهی دولت به ملت (البته قشرخاصی ازملت)دربامیان، دیروزآغازشد. قراراست سه روزادامه یابد. دیروزسکتورهای معارف و مصؤنیت اجتماعی گزارش دادند. ازمیانشان، مثل همیشه گزارش ریاست صحت عامه بهترین بود و من بسیارپسندیدم. داکتراحسان الله شهیرآدم مبتکروفعالی است. یک درگیری کوچک هم بین گرداننده محفل (نجفی رئیس تخنیک ولایت) ویک خبرنگارپیش آمد که ما مجبورش کردیم درحضورجمع ازخبرنگارمعذرت بخواهد. من ازکارکردهای دوستم نجیب اخلاقی آمرجوانان بامیان سخت ناراضی بودم و سوالات زیادی کردم، اما او کابل بودومعاونش جواب درستی نداد. درباره این روزبیشترخواهم نوشت. دیشب یک مستند درباره نقاشی(شام آخر) اثر لئوناردوداوینچی نقاش ایتالیائی قرن پانزدهم دربی بی سی فارسی دیدم که خیلی جالب بود. دراین باره یک مطلب هم نوشتم که درجمهوری سکوت نشرخواهد شد.

درکابلم

2009-12-01T22:40:00.004+04:30

بازهم بخاطریک کاررسمی مربوط به دفتری که کارمیکنم، مجبورم کابل باشم. امروزآمدم کابل. عصررسیدم و یکه راست رفتم دفترچشم سوم پیش رضا یمک. نمایشگاه عکس شان افتتاح شده و سه عکس ازمن هم هست. آنجا محمد علی واعظی راهم دیدم، سه نفری باهم رفتیم به دیدارعلی امیری، اسد هم به جمع ما پیوست و چهارتایی غذا خوردیم و بعد من رفتم اتاق یمک. وهمین لحظه آنجایم. فردا هم هستم و پس فردا میروم بامیان. البته ناگفته نماند که دیشب بامیان برف سنگینی را تجربه کرد. کوتل شیبرهم (آنگونه که گفتند، چون وقتی ازآنجا میگذشتیم، من کاملا خواب بودم) برف زیادی داشته. من تقریبا تمام مسیررا خواب بودم. دریورکست فیروزقندوزی میگذاشت و من مجبوربودم نشنوم. به این خاطر، بهترین کارخواب بود.تخدیری برای فرار ازوضع موجود. یک روززمستانی درتوپچی بامیان و چهارمغزبازی. شاید این هم تخدیری برای فرارازوضع موجوداست. (عکس ازپارسال)

عید قربان

2009-11-30T15:47:00.001+04:30

نخست عید قربان را به شما تبریک میگویم. جدای ازاینکه عید، چه معنایی را درذهن شما تداعی میکند، فرصتی است برای شادمانی، تازه کردن دیدارها، فرستادن پیامهای محبت آمیز، عشق ورزیدن، کمک کردن، پول خرج کردن و البته ازدید شکمی، دلی ازعزا درآوردن. امیدوارم برشما خوش گذشته باشد. بامیان روزاول عید سفید پوش بود و سفید پوشترشد.هوابسیارسرد بود. با یکی ازدوستان دیگرقرارگذاشتیم که مشترکأ به منزل دوست سومی برویم. درموتردوستم بودیم وازبازارمیگذشتیم که درکنار سرک چشمم به مرد کفش دوزی افتاد که درآن هوای سرد و روزعید، درکنارسرک نشسته بود و منتظر مشتری بود. دلم خون شد ویادم ازروزهایی آمد که عیدها هم بدنبال نان میگشتم و عید خبرناخوشایندی ازخرج کردن های بیشترمی آورد. دلم برای مرد کهنه دوزسوخت و برایش آروزی بهروزی کردم. « اما ای کاش آنقدربلند همت می بودیم که میتوانستیم شادیهایمان را باهم تقسیم کنیم » ازمقابل بودا گذشتم. هیچ مهمانی نداشت. فقط دانه های سفید برف بود که به پایش می افتادند وبعد آب می شدند. شاید هم ازخجالت. ازاینکه بودا چقدرتنها بود، خجالت می کشیدند. با خود گفتم: "ما که ازاین برفها سفید ترنیستیم، ما چرا ازخجالت آب نمی شویم. ویا چرا همچنان مغرور ایستاده ایم و ازشرم فرونمی ریزیم؟" آنطرفترمغاره نشینان سرخقول را دیدم که سوتهایشان کربود و چراغهاشان خاموش. معدود مغاره ای دودش به آسمان بود وکمترکسی درآن حوالی دیده میشد. انگارهیچکس خوش نداشت اوقات عیدش را خراب کندو به دیدارآنان برود. باسرعت ازکنارشان گذشتیم و بعد ازچند دقیقه به منزل دوست سوم رسیدیم. سفره رنگارنگی بود، خوردیم، گفتیم، خندیدیم، غیبت کردیم، به سخره گرفتیم وبعد غذای چربی خوردیم. (گوئی هزاران فرسنگ ازمغاره نشینان فاصله داشتیم). بعد ازظهربرگشتیم و دیدیم که مغاره ها همچنان سوت و کورند و گویا مهمانی ندارند. مرد کفش دوزهم نبود. ما سرمست ازگذراندن یک روزخوب، پیامهای تبریکی برای یکدیگرفرستادیم.

سپاسنامه

2009-11-30T15:39:00.001+04:30

چندی پیش شفاخانه بامیان محفلی به مناسبت بازگشائی یک قسمت جدیدش برگزارکرده بود که من نیزدعوت شده بودم. درآخرین سخنرانی محفل، رئیس شفاخانه که شخصی است ازبلاد غرب، لیستی بلند بالا ازنام افراد را خواند و گفت که من ازاینها به خاطرفلان کارشان تشکرمیکنم وتقریبا نیم ساعت وقت گرفت. امروزمیخواهم عمل مشابهی انجام دهم. البته نه به آن درازا. درنه روزی که دردایکندی بودم، مردمان زیادی به من نیکی کردند. طوری که اگرلطف آنان نبود، توبره ام اینسان پرنمی بود. حال میخواهم ازآنان تشکرکنم. ازآقای صادقی، داکتررجا، علیزاده، حاجی شهاب، حسنی، خیرمحمد، موحدی، یوسفی، عزیزی، حسین زاده، کربلائی، باجه ام و مردم خوب و قهرمان دایکندی به خاطرمهمان نوازی شان تشکرمیکنم. ازاسماعیل نگارش به خاطرهمکاریهایش واینکه دست مرا به اینترنت رساند. ازقوماندانی امنیه بخاطرترانسپورت و امنیت. ازدفتریوناما بخاطرترانسپورت. وازتمامی دوستانیکه به نحوی به ما یاری رساندند (که البته تعدادشان کم نبودند). ازتمامی کسانیکه با ما مصاحبه کردند و.... البته دراین سپاسنامه، من تنها نیستم. تیم هفت نفری خبرنگارانی که ازبامیان رفته بودند، همه شریکند

دردایکندام وبسوی بامیان میروم

2009-11-26T13:27:00.002+04:30

امروزصبح زودترازخواب برخاستیم و آماده شدیم، هواخوب بود و قراربود هلیکوپتربیاید. زنگی آمد و گفت طیاره ازکابل برخاسته و بعد ازیک نشست کوتاه دربامیان، به طرف دایکندی می آید. به سرعت به بازاررفتیم و بادام خریدیم. بادام بسیارارزان است. هرسیر (هفت کیلو) ازدوهزارافغانی شروع شده و تا دوصد و پنجاه افغانی تنزل می یابد. اما همین نوع سنگک که دوصد و پنجاه افغانی است، بسیارخوشمزه است. من چهارونیم سیرخریدم. دیگران هم خریدند. طیاره آمد و ما سوارشدیم و آمدیم بامیان. ساعت دوازده و نیم ما بامیان بودیم. به محض رسیدن به خانه، پسرم را دیدم که بسیارلاغرشده بود و مریض بود و گریه میکرد. ولی خوشبختانه مرا شناخت و خندید. فردا عید است و من کارهای نکرده زیادی دارم. گزارشهای دایکندی ام مانده و باید تکمیل شان کنم. کارهای خانه هم همچنان. وگرنه بیشترمینوشتم. درآینده بازهم ازدایکندی خواهم نوشت. چیزهای زیادی آورده ام.

دردایکندی ام (بخش نهم)

2009-11-24T17:31:00.002+04:30

امروزهیچکس ازرفقای خبرنگارمایل نیست که بیرون برود. من میمانم تنها باسوژه ای که به وضعیت اسفناک صحت عامه دردایکندی نگاهی دارد. پیاده به شفاخانه میروم. رئیس شفاخانه حاضرنیست با من مصاحبه کند. تهدیدش میکنم که اگرمصاحبه نکند، درگزارشم خواهم نوشت که حاضربه مصاحبه نشد. بعد ازرد و بدل چند زنگ، بلاخره حاضرمیشود وقبول میکند. درمی یابم که سرویس دهی شفاخانه با آنچه که جناب رئیس میگوید، زمین تا آسمان فرق دارد. اوتصویری ازبهشت ترسیم میکند و واقعیت عین جهنم است. اومیگوید روزانه 120 الی 180 مریض را می بینند، اما فقط یک نرس (پرستار=مرد) درتمام این شفاخانه است. او میگوید همه مسلکی و متخصص اند، اما دردواخانه نه یک داروشناس (فارمسیست) بلکه یک نرس نشسته است. او میگوید فیس (حق ویزیت) نمیگیرند، اما به پذیرش میروم ومصاحبه میکنم. پذیرش میگوید که چهارسال است که ما ده افغانی فیس میگیریم. به دفترشبکه انکشافی باختر ((BDN میروم. پیاده هستم و یک ساعت وقتم درراه سپری میشود. با رئیس عمومی شبکه انکشافی باختردردایکندی مصاحبه میکنم. سعی میکند بازیرکی تمام برایم بهشت نشان بدهد و مدال قهرمانی خدمت به مردم دریافت کند، اما وقتی سوالهایم را مطرح میکنم و می بیند که قبلا مطالعه دقیقی ازاوضاع دارم، تکان میخورد و میخواهد که اول وسیله ضبط صوتم را خاموش کنم، تمام سوالات را مطرح کنم وبعد ازاومصاحبه بگیرم که قبول نمیکنم. اما آدم هوشیاری است وبسیارهم زبان باز. جوابهایش بیشترلفاظی هستند تا واقعیت. قصد دارم دفترمرکزی شبکه انکشافی باختر، اتحادیه اروپا که تمویل کننده است و وزارت صحت عامه را نیزببینم. دراین زمینه گزارشی خواهم که بعدا خواهید خواند. باموترمحمد برمیگردم وازشدت فسادی که درسکتورصحت وجود دارد، عصبانی ام. به رادیو میروم و می بینم که تمام دوستان خبرنگاربه مخابرات رفته اند تا گزارشهایشان را بفرستند. من هم میروم و فعلا همانجایم. درباره امروزبرایتان بیشترمینویسم. دراینجا اسماعیل نگارش که ازدوستانم است، ازمن میخواهد که با انجمن جوانان دایکندی همکاری کنم. میگویم، من درخدمت با تمام عکسها و گزارشهایم. تشکرمیکند.

دردایکندی ام (بخش هشتم)

2009-11-24T17:17:00.005+04:30

امروزساعت هشت صبح قراربود برای پروازبه طرف بامیان، درمقابل دفتریوناما باشیم، اما اطلاع حاصل کردیم که پروازبه خاطرهوای ابری، بارانی و برفی کابل، بامیان و دایکندی به تعویق افتاده و دوروز دیگر انجام خواهد شد. بنا براین دست ازپا درازتروبسیارهم عصبانی به بازاررفتیم که موتری کرایه کرده و زمینی برویم. موتر گرفتیم و آماده رفتن شدیم که تلفنی ازطرف دفتری که من و عباس درآن کارمیکنیم آمد که شما نمیتوانید زمینی سفرکنید و این خبرپلان سفرزمینی را مردود ساخت. درهمین اثناء بود که عذرا جعفری زنگ زد که درلیسه سنگ موم، شاگردان مکتب درزیرباران، امتحان میدهند و این سوژه خوبی برای پوشش خبری و عکس خواهد بود. باخوشحالی پذیرفتم وهمین که میخواستم بروم، با مخالفت شدید سایراعضاء گروه مواجه شدم. تازه یادم آمد که موترهم نداشتم.

البته این عکس نشان میدهد که شاگردان مکتب سنگ موم، مجبورند راه درازی را با موترسیکل به مکتب بیایند. درهوتلی دربازار اطراق کردیم وتازه عصبانیت کمی فروکش کرده بود که یکی ازمتنفذین منطقوی ولسوالی کجران، با تلفن ثریا اش تماسهایی گرفت و بعد به ما گفت که خبرتازه ای برایتان دارم و آن اینکه: ملاخیرالله ولسوال طالبان در ولسوالی گیزاب دایکندی، دوروزقبل درحالیکه به طرف خانه اش میرفت، توسط طیاره های بدون سرنشین آیساف کشته شده است. همه خوشحال شدند که سوژه خبری خوبی یافته اند و به دفتر قوماندان امنیه رفتیم. گفتند که درمهمانخانه است و جناب ایشان معمولا بعد ازظهرها دیرتربه دفترمی آیند. به مهمانخانه اش رفتیم. قوماندان، اوزبیک تباروازولایت قندوزاست. ازآنجا که من با اوزبیکی با اوصحبت میکنم، به من ارادت بیشتری دارد و تعارفات بیشتری رد و بدل میکند. مصاحبه انجام میشود و خبرمرگ ملاخیرالله تأیید میشود. به طرف رادیو میرویم که خبرهایمان را تنظیم و بعد ازطریق اینترنت ریاست مخابرات بفرستیم. چندتایی درراه تلفنی ارسال کردند. راهمان ازکناریک مکتب دخترانه میگذرد. درآنجا همان سوژه، امتحان زیرباران را می بینم. دخترانی که روی خاک، زیرباران نشسته اند و امتحان میدهند. البته باران بسیارسبکی بود. ازهمه زودتربه مخابرات رفتم و تا شام آنجا بودم. درراه برگشتم که همسرم زنگ میزند که یاشارمریض شده است وشدیدآ گریه میکند. بسیارناراحت میشوم ولی سعی میکنم خود را مسلط نشان دهم که باعث ناراحتی بیشترهمسرم نشوم. توصیه میکنم که به شفاخانه ببریدش. امروزصبح هم همسرم زنگ زده بود که طبق محاسبه روانشناسان، حافظه طفل پنج ماهه فقط میتواند برای چهارده روزوقایع و چهره ها را درخود حفظ کند و حال آنکه امروزروزچهاردهم بود و آخرین روزکه یک پدربی مسؤلیت را به یاد بیاورد.

دردایکندی ام (بخش هفتم)

2009-11-23T15:41:00.006+04:30

امروزازریاست زراعت آغازمیکنیم. تعویذ (تاویز) بزرگی که درعمرم نظیرش را ندیده بودم، برسردروازه ریاست زراعت نصب است. با خود میگویم، این تاویزبرای چیست؟ اینکه کارهای بی نظیراین ریاست، چشم زخم نخورند یا فسادی که درفاسد ترین دولت جهان وجود دارد.

سوالها عمومی ودرباره وضعیت زراعت و مالداری بود که البته من شب گذشته، گزارش کارکردهای ریاست زراعت دایکندی را خوانده بودم و تناقضاتی یافته بودم و همچنین بخش هایی که درآنها کاری صورت نگرفته بود وچنین شد که سوالهایم بیشترروی انکشاف مالداری وبازاریابی فرآورده های آن درولسوالیهای بندر و سنگ تخت، اشترلی و خدیر، بازاریابی برای بادام و تشویق سکتورخصوصی درسرمایه گذاری دراین بخش، امکان پرورش ماهی درآبهای سرگردان و فراوان دایکندی و چند موضوع دیگرتمرکزداشتند. عباس همکارم که فارغ التحصیل رشته زراعت است و یک برنامه رادیویی زراعتی را دررادیوصدای آزادی پیش میبرد، سوالهای زیاد و متخصصانه ای کرد. ازاین جدیتش کمی تعجب کردم. اومعمولا فقط درمورد خوردنی ها جدی است. به این نتیجه رسیدم که رئیس زراعت دایکندی، علی الرغم اینکه تخصص اش زراعت است، ابتکارزیادی نداشته است. البته ازکوتاهی دستش ازتمویل کننده ها می نالد، اما طرحهای بی خرج هم نداشت. ازآنجا بازبه سراغ عذرا جعفری شهرداررفتیم و سوالهایی درمورد اختلاسهایی که شهردارسابق داشته وهمچنین کنترول برنرخهای مواد غذائی و سوختی دربازارکردیم. شهردار را خیلی درمانده یافتیم. ازشهرداری ای با عایدی صفر، عدم پشتیبانی تمویل کننده های خارجی ونبود بافت شهری درنیلی نمیتوان بیشترازاین انتظارداشت. اما من فکرمیکنم که عذرا نباید به این بسنده کند. اوباید برشعری که بررواق آینه ای که دردفترش نصب است، وفاداربماند. هرکه دراین بزم مقرب تراست جام بلا بیشترش میدهند وعذرا که مقرب تراست و این قربت، او را به غربتی عظیم ازخانواده محکوم کرده، باید جام بلای بیشتری نوش کند و به این حد بسنده نکند. ازآنجا به بازاررفتیم و ازمردم پرس و جو کردیم. ازنرخها گرفته تا وضع امنیت. لیستی ازقیمتها را خدمتتان ارائه میکنم. کرایه استحمام دربازار نیلی 60 افغانی (مدت = حد اکثر30 دقیقه) چوب سیری 120 افغانی بادام سنگگ (که ازنوع نامرغوب است) سیری 270 افغانی کرایه موترنیلی تا کابل، موترفلانکوچ 1500 افغانی یک خوراک غذای معمولی درهوتل 90 افغانی گوشت گوسفند کیلوی 200 افغانی خلاصه قیمتهای اجناس خارجی گران و تولیدات ولایتی ارزان. وقتی به حمام رفتیم تا با حمامی مصاحبه کنیم، گفت باشد، من دریک دقیقه برمیگردم. رفت و نا نیم ساعت دیگرکه ما منتظربودیم، نیامد. این روزها درنیلی، تقریبا همه ما را میشناسند و سعی میکنند ازسوالهایمان فرارکنند. البته آنهایی که ریگی درکفش شان است. شهردارسابق درولایت نیست و عذرا معلوماتی ازاو نمیدهد. فقط میگوید که هیچ موجودی نقدی ای ازاو به ارث نمانده است. قبلا به این گمان=شک رسیده بودیم که گویا اختلاسی بزرگ داشته است و برای یک و نیم کیلومترسرک، بیست و یک میلیون افغانی بودجه حساب داده است و بعد به محکمه هم کشانده میشود، اما محکمه او را به هشت هزارافغانی جریمه نقدی متهم میکند و بس. بعد ازغذای چاشت، به مؤسسه شهداء ارگنایزیشن میرویم و ازپروژه قالین بافی اش گزارش میگیریم. دراین بازاربیکاری نیلی، غنیمت بزرگی است برای زنان این ولایت. خاصه اینکه اولویت به زنانی داده میشود که سرپرست فامیلشان اند. ازآنجا قراراست که به محکمه برویم تا جزئیات دوسیه شهردارسابق (که ازخویشاوندان پشتون نژاد جناب والی صاحب است) را دریابیم که بعضی ازدوستان محافظه کاری میکنند و میگویند که این خبررا وقتی به بامیان رسیدیم، تلفنی پیگیری میکنیم وبدین ترتیب ممکن است بدون خطرامنیتی به بامیان برسیم. به مخابرات میروم و با اینترنت مشغول میشوم. دروبلاگ بتول محمدی با گزارشی تکاندهنده ازوضعیت کودکان برمیخورم که روانم را سخت آزارمیدهد. چرا که این روزها کودکانی را می بینم که به مراتب دروضعیت بدتری قراردارند، اما خبرنگاری نیست که ازآنها عکسهای جایزه داربگیرد. البته شب بعد ازغذا بحث داغی بین من و تمام دوستان درباره نحوه شناخت من ازخداوند درگرفت که جایتان خالی دوساعت گلو پاره کردم، اگروساطت دوستان نبود، لت هم میخوردم. اما درآخرعده زیادی ازجمعیت ده نفره مقابلم، با من همنوائی میکردند، اما میگفتند که تو باید با جامعه حرکت کنی و تکروی نکنی. حتی درباورهای خودت.

دردایکندی ام (بخش ششم)

2009-11-22T16:26:00.003+04:30

صبح بعد ازصرف چای به ریاست مخابرات برای استفاده ازاینترنت رفتم. وبلاگم را به روزکردم و ایملهایی فرستادم و دریافت کردم. ساعت یازده به قوماندانی امنیه رفتیم و درباره دستگیری یکی ازقاچاقچیان مواد مخدردردایکندی پرسیدیم. محمد، حسین و عزیزی هم به خاطرما (من و همکارم عباس) محفل دمبوره ای تدارک دیده بود وتعدادی ازدوستان دیگر را نیز دعوت کرده بودند. هنرمند دمبوره نوازخیلی زیبا می نواخت و میخواند. چنان غرق آوازدمبوره اش شده بودم که گذرزمان را هیچ نفهمیدم. دوسه روزی بود که سخت بدنبال دمبوره نوازمیگشتم. شاید خیلی نیازداشتم که آوازدمبوره بشنوم. بیا دمبوره، بی توام دم برید... هنرمند دمبوره نوازخواهش کرد که ازوی عکس و یافیلم نگیریم، چرا که وی ازطرف خانواده و اقربا سخت تحت فشاراست و آنان قول گرفته اند که او دیگردست به دمبوره نزند، ورنه عاق می شود. اما با ضبط صدا مشکلی نداشت. محمد هم یک ماه پیش دمبوره ای خریده وتمرین را آغازکرده بود. کمی نواخت. خیلی خوب بود. ازهمکارانش شنیدم که خیلی استعداد دارد و تمرین مستمری میکند. برایش آرزوی موفقیت کردم. بعد ازظهربه بازاررفتیم و درمورد وضعیت صحت عامه ولایت دایکندی گزارشی تهیه کردیم و دریافتیم که وضعیت فعلی صحت دراین ولایت، به حدی اسفناک است که ماهانه مریضان زیادی یا دراینجا و یا درراه کابل جانشان را ازدست میدهند. مردم شدیدأ ازمؤسسه شبکه انکشافی باختر(BDN) که تطبیق کننده برنامه های صحی دراین ولایت است، شکایت دارند. قبلا این موضوع را ازرئیس صحت عامه هم پرسیده بودم. گفته بود ما درصدد پیگیری موضوع هستیم، اما هنوزبه نتیجه مشخصی نرسیده ایم. این پیگیری یک سال قبل آغازشده بود. فردا درنظردارم به دفتراین مؤسسه بروم و مصاحبه کنم. وقتی به طرف رادیو میرفتم، سرراه به میدان فوتبالی رسیدم که تعدادی ازبچه ها درآنجا بازی میکردند. اجازه گرفتم و کمی باآنها فوتبال بازی کردم. دوگل هم زدم. آنها مرا کاکا صدا میکردند. هاهاهاهاهاهاهاها.... امروزبه این نتیجه رسیدم که خبرنگاران مقیم دایکندی میتوانند به سوژه های مختلفی بپردازند و دراصلاح دولت به خواب رفته دایکندی کمک کنند، اما به هردلیلی، هنوزاین کارصورت نگرفته است. یک موضوع را که درپست های دوسه روزقبلم فراموش کرده بودم، حالا مینویسم. روزپنجشنبه که مراسم تحلیف رئیس جمهوربرگزارمیشد، عصربه بازاررفته بودم. مرد نابینائی را دیدم که رادیوی کوچکش را به دستش گرفته بود و درمقابل دکانی لم داده بود و به دقت به خبرها گوش میداد. رادیویش درست نمی گرفت و او گاهی رادیو را بالا میکرد، می چرخاندش و با شاخصه موج گردانش بازی میکرد. با خود گفتم دنیا برای این مرد نا بینا، چه رنگی خواهد داشت؟ وتصویراو ازدنیای نیلی و خارج ازنیلی، چقدرتفاوت دارد؟ آیا به اندازه دید ما، یا بیشتر. خوش بحال او که فقربی حدو حصرمردمانی را نمی بیند که درعقب افتاده ترین ولایت افغانستان، یک سیرچوب سوخت را 120 افغانی می خرند و برای یک روز کارفقط 150 افغانی دریافت میکنند. ازطرفی دلم نیامد که به این خوشبختی او ببالم. چون او نمیتوانست کلاه های زیبا وتاج مانند دختران میرامور را ببیند وبرکرشمه هایشان دل ببازد.

درروزهای اول حضورم دردایکندی، به یکی ازدوستانی که این ولایت را خوب میشناسد، اما فعلا دراینجا نیست، تلفن کردم و درمسائلی که باید تحت پوشش قراربگیرند، کمک خواستم. او گفت که توسط ایمل، نظریاتش را با من شریک می سازد. امروزبعد ازظهرایملش بدستم رسید. واقعا موضوعات خوبی درج شده بود. خیلی کمکم میکرد.

سنگ زینل

2009-11-22T16:16:00.002+04:30

درقریه ای بنام چشمه کبک، حدفاصل بین اژدی و لزیرمرکزدایکندی، درکناره جاده، سنگی به طول تقریبا سه متردرزمین گورشده است که به نام سنگ زینل مشهوراست. این سنگ قصه ای جالب دارد. گویا درایام قدیم تر، شخصی بنام زینل که پهلوانی زبردست بوده درآن قریه می زیسته است که هیچ فرزندی نداشته است و داغ فرزند بدل، دارفانی را واداع میگوید. اما قبل ازمرگش، این سنگ را ازدریا (رودخانه) همجوار به بالای کوه آورده وبه صورت قائم نصب کرده است. باشد تا نسلهای آینده ازوی نشانی به یادگارداشته باشند. چون او فرزندی نداشت و میخواست اینگونه نامش را ماندگارسازد. وزن این سنگ با زورآدمی قابل قیاس نیست و باورش را کمی دشوارمیکند. اما کسی که همراه ما بود گفت که درولسوالی خدیرولایت دایکندی، سنگی است که میگویند زمانی دختری کوچی برای برپاداشتن خیمه اش ازدریا آورده بوده وامروزه حتی سه نفرهم نمیتواند آن سنگ را ازجایش تکان بدهد. (به حق چیزهای نشنیده)

پی نوشت: خوش بحال زینل که اینقدربه این خراب آبادخوش بین بوده که میخواسته نامش جاودانه شود. حال آنکه زینلها را چشم دیدن نیست اینجا.

دردایکندی ام (بخش پنجم)

2009-11-22T16:07:00.002+04:30

صبح زود همه باهم رفتیم بازاروبعد لزیرکه تقریبا نیم ساعت ازنیلی فاصله دارد. درراه به پلی بزرگ و چوبی می رسیم که میگویند جناب والی مبلغ هنگفتی (28000 دالرامریکائی) را بابت آن حساب داده و آنچه را تحویل داده، پلی است با مصالح ساختمانی ای که ازفقط سه مترآنطرفتر(سنگ کوه) آورده شده و چوبی که به احتمال قوی سرمردم محل حواله شده است ومصالحی که درمنطقه با کیفیتی پائین ساخته میشود.

به لزیررسیدیم، قریه ای زیبا که دریایی پرآب ازمیان آن میگذرد. با مردمانی پرنشاط و صمیمی. چشمه ای آب گرم هم درآنجاهست که کسی ازاهالی محل، حمامی پنج اتاقه برآن بناداشته و مبلغ ده افغانی کرایه استحمام میگیرد. ماهم تجربه کردیم. عکسهای زیادی گرفتم. آتشی درست کردیم و شوربائی. ولی رفقای نامردم ماهی خریدند و چون من برای عکس گرفتن به قریه های مجاوررفته بودم، وقتی آمدم فقط استخوانهایشان را دیدم. وبعد ازظهربرگشتیم.

دردایکندی ام (بخش چهارم)

2009-11-21T13:41:00.004+04:30

صبح کمی دیرتزحرکت کردیم و طبق معمول به محل برگزاری سمینارگزارشدهی رفتیم. مصاحبه های زیادی با نمایندگان ولسوالیهای مختلف کردیم و اطلاع حاصل کردیم که بعضی ازولسوالیهای دایکندی خوشبختانه هنوزخرس، خوک، گوزن، سرخ آهو، طوطی، بلبل کبک زری و خیلی چیزهای دیگروجود دارد. ریاست حفاظت ازمحیط زیست دایکندی هفت ماه پیش متولد شده وکارهایی انجام شده اش ازتبلیغات وآگاهی عامه فراترنمیرود. خدایش نگاهبانشان باد. با علی پیام تلفنی صحبت کردم واجازه استفاده ازمطالبش درمورد دایکندی درگزارشم را گرفتم. ازاوخواستم که درباره دایکندی برایم صحبت کند و بیست دقیقه صحبت کردیم. بعد ازظهربه بازاررفتیم و بدنبال کسی که بتواند به سبک شهرستانی دمبوره بنوازد گشتیم، اما نیافتیم. گویا کسی دریکی ازهوتلهای نیلی بوده، اما فعلا ازنیلی رفته است. دربازارنیلی چهارآیسکریم (شیریخ ماشینی) فروشی هست که یک سالن کوچک تماشای فیلم هم دارد. هرکسی که یک آیسکریم 5 افغانیگی بخرد، میتواند تادلش میخواهد فیلم ببیند. چند نفرهم سن و سال خودم هم درسالن بودند وآنقدردرجوفیلم بودند که حضورمرا نفهمیدند. به رادیوآمدیم و کمی بادام غفاری را پنهانی خوردیم بعد به اتفاق داکتررجا مسؤل رادیونیلی، علی عرفان و سید کریم جاوید به تپه سنگی مقابل رادیورفتیم. خرگوش بیچاره ای را هم آواره دشت و بیابان کردیم. آنقدرسریع فرارکرد که حتی نتوانستم عکس بگیرم. سنگهای نیلی (گرانیت) را دوست دارم. مثل سنگهای بامیان خشن نیستند. میشود به راحتی ازآنها خشت ساخت و درساختمان استفاده کرد. اما بصورت طبیعی خیلی زیبا هستند. عکسهای زیادی ازآنها گرفتم. با دوستان گفتم "اینجا میشود یک پارک سنگی طبیعی درست کرد" که داکتررجا فورأ اضافه میکند که شهردارطرحی برای ایجاد یک پارک کوهستانی-سنگی دارد". کوه سرتگاب که درمقابل ما قراردارد، آنقدرزبیا و مغروراست که هرچه عکس میگیرم، تشنه ترمیشوم. خصوصأ غروبها زیباترمیشود. رجا هم عکس میگیرد، اما دوربینش کوچکتراست و امکاناتش کمتر. عکسهایش را با من مقایسه میکند و نشان میدهد که به عکاسی علاقه مند است. فردا قراراست به دریای (رودخانه) لزیربرویم برای ماهیگیری.

دردایکندی ام (بخش سوم)

2009-11-21T13:36:00.001+04:30

شب هنگام که میهمان آقای صادقی بودیم، تلفنی دریافت کردیم مبنی براینکه گویا پروازما که قراربود روزچهارشنبه به طرف بامیان برویم، دستخوش تغییرشده است و ما باید تا دوشنبه آینده منتظرپرواز بعدی بمانیم. به گفته علی عرفان که "زنگی آمد و تمام زنگهای ما را کرکرد" و بعد ازآن همه ناراحت شدند به استثناء من. (من میتوانستم دردایکندی بگردم، گزارش تهیه کنم و عکس بگیرم.) باهم به گفتگو پرداختیم. ازآنجا که من با تجربه تربودم وبیشترازسایرین دایکندی را میشناختم ازمن نظرخواستند و بلاخره تصمیم براین شد که بمانیم و میهمانهای ناخوانده رادیوصدای نیلی شدیم. البته گزینه های مختلفی بود. والی، قوماندان امنیه، رئیس امنیت ملی وچند رئیس دیگرمارا میهمان میکردند، اما همه را رد کردیم و تصمیم براین شد که هیچ مهمانی ای را قبول نکنیم. استدلال ما هم این بود که اگرمیهمان دولتی ها باشیم، نمک گیرمیشویم و آنوقت دیگرگل روی رئیس میزبان نازکی خواهد کرد و دیگرزبان انتقادمان بند خواهد شد. خلاصه صبح ساعت هشت به دفترقوماندان امنیه رفتیم ومصاحبه ای درمورد امنیت دایکندی انجام دادیم. قوماندان امنیه مرتضی قل دلشاد ازولایت قندوزوازقوم ازبیک است. با او به اوزبیکی هم صحبت میکنم ودوستان خبرنگارهم به شوخی مرا به او اوزبیک معرفی میکند. دفترقوماندانی امنیه درقلعه قدیمی ای است که سه سال قبل هم همانجا بود. قوماندان حرفهای قشنگی زد. ازبرادری گفت، ازوحدت ملی گفت و گفت که حرفهای آزرده خاطران (قوماندان صداقت پشت روغ) را هم باید شنید. ازآنجا به دفتروالی رفتیم و اول درمورد امنیت، بعد بازسازی و درآخردرمورد فساد اداری پرسیدیم. والی هم فره کرد. ازسفرامریکایش گفت وکمی هم پوف کرد (بلوف زد). ازاختلاسی هفت میلیون دالری دفترمؤسسه بین المللی انکشاف و رفاه (IRD) و شرکت افغانستانی (NGCC) یا شرکت ساختمانی عمومی هم یاد کرد. بعدازآنجا به کمیساری ومحل برگزاری کنفرانس گزارشدهی رفتیم وبعد ازظهربه دفاترمؤسسات یادشده رفتیم و با آنها هم مصاحبه کردیم. بلاخره به این نتیجه رسیدیم که ازدوحال خارج نیست. یا این مؤسسات هفت میلیون دالراختلاس را داشته اند (البته با امکان کمتریابیشتر) ویا اینکه براساس گفته های این مؤسسات، جناب والی ازآنها چیزی (لازم نمیدانم بگویم رشوه) خواسته است و این مؤسسات ازدادن آن اباء ورزیده اند و چنین بوده که متهم به اختلاس شده اند. ازآنجا به بازاررفتیم. دیگران خرید کردند و من عکس گرفتم. دریکی ازهوتلهای دایکندی، به دختری که تقریبا هشت ساله به نظرمیرسد برخوردم. نفوذ چشمانش آتش به جانم زد وموهای پریشانش حکایت ازروزهای دشواری میکرد. پدرمدینه نه سال قبل درمزارشریف درمصاف با طالبان جام شهادت نوشیده بود وحالا او به همراه برادرش حمیدالله و مادرکلانش برای گرفتن تذکره واستحقاقشان ازریاست شهداء و معلولین به نیلی آمده بود. مادرکلان مدینه جاروجنجال زیادی را با مأمورصدورتذکره کرده بود. مأمورتذکره سن مدینه را هفت سال نوشته بود. (این یکی ازمسخره ترین قوانین مدیریت پشتونی افغانستان است که سن آدم را مأمور صدورتذکره «نه مادرآدم» تعیین میکند) وبدین معنی بود که مدینه دوسال بعد ازشهادت پدرش به دنیا آمده بود و خدا به کلاه پاره رئیس شهداء داده بود ومدینه ازاستحقاق بازمانده بود.

بعد ازخرید مایحتاج به رادیورفتیم و شب پرکاری را پشت سرگذاشتیم. علی عرفان ده دفعه گزارشش را ضبط کرد، اما بازهم کیفیتش پایین بود و نفرستاد، بلاخره فردا صبح وقت نمازکاملش کرد و فرستاد.

دردایکندی ام (بخش دوم)

2009-11-21T13:28:00.003+04:30

صبح ساعت هشت، به همراه همکارم عباس نادری به طرف سالن مرکزجلب و جذب اردوی ملی، جایی که قراربود اولین سمینارگزارشدهی حکومت به ملت (برای سه روز) برپا شود، رفتیم. آنچه درآنجا دیدم، مرا به یاد بامیان درسالهای بعد ازسقوط طالبان انداخت. زمانی که پدیده ای به نام نظم و قانون، قراربود جای حزب گری، قدرت چالانی و قوم بازی را بگیرد. سمینارشروع شد و طبق معمول حضرات سخنرانی نمودند وسکتورحکومتداری گزارششان را ارائه کردند (بماند اینکه رئیس اجرائیه دایکندی، درخواندن اعداد بالاترازسه رقمی مشکل داشت). درخلال برنامه، من با شهرداردایکندی (عذرا جعفری) که اولین شهردارزن تاریخ افغانستان است، مصاحبه کردم. بعد ازظهرهم مصاحبه اختصاصی دیگری با اوداشتم که بعدها خواهید خواند. برای من جالب بود بدانم که عذرا، برای چه به دورترین و عقب افتاده ترین ولایت افغانستان می آید؟ چه انگیزه ای باعث می شود که اوودخترپنج ساله اش (اندیرا)، شامهای رستورانهای پل سرخ را رها کرده، درآسمانی نیلی نیلی پدررا رسامی کنند؟ با چند رئیس دیگرهم مصاحبه کردیم و درپایان روز، به شهرداری رفتم تا ازعذرا عکسهای بیشتری بگیرم. باورنکردنی بود، عذرا تعییرات قابل ملاحظه ای دردفترش آورده بود. دفترشهرداری دایکندی، خیلی منظم و ومجهزترشده بود. شب به اتفاق جماعت (خوشبختهای خوشحال) به مهمانخانه آقای صادقی رفتیم.

دردایکندی ام

2009-11-21T10:49:00.005+04:30

صبح روزدوشنبه ساعت هشت صبح خود را به میدان هوائی بامیان رساندم ودرآنجا جماعت خبرنگاران بامیان (خوشبختهای خوشحال) را دیدم وطبق معمول مزاح و خنده مان گوش فلک را کر کرد و هیچکس نفهمید که گل عوض چه شب سردی را با گرسنگی سپری کرد. ساعت نه هلیکوپترآمد و ما به طرف دایکندی پروازکردیم. علی الرغم اینکه قبلاً هشدارداده بودند، من پنجره را بازکردم وشروع کردم به عکس گرفتن. مسیربامیان دایکندی را دهها باربا موتررفته بودم، اما این دومین باربود که با هلیکوپترمیرفتم. دفعه قبل دوربین نداشتم. بسیارعکس گرفتم وسعی میکردم مناظرپائین را شناسائی کنم. وقتی با موترسفرمیکنی، با خود میگوئی، فقط این مردمان سختکوش اند که میتوانند دراین کوهستانها و طبیعت خشن تاب بیاورند وآفرینی میگوئی و ازدیدن مناظرلذت می بری. اما وقتی ازبالا نگاه میکنی، این حس دهها مرتبه بیشترقوت میگیرد. خشونت طبیعت هزارستان، دهها مرتبه شدیدتر به نظرمیرسد و تازه واقعیت را درک میکنی که حسن علی مجبوراست برای چریدن گوسفندان ارباب، تا چه حد تپه هارا دوربزند و ارتفاع بگیرد و به خدا نزدیک ترشود، بدون اینکه خدا ببیندش. ازبالا به موقعیت قریه ها نگاه میکردم و بیشترازاین درتحیربودم که چه عاملی این مردم را مجبورمیکند که تا این اندازه با طبیعت مبارزه کنند و درآخرهم این طبیعت خشن، بخورونمیرغذائی را با هزارمنت تحویل شان دهد. درحالیکه دردیگرجاها اکثرا دوفصل و بعضاً سه فصل حاصل میگیرند. یعنی طبیعت هم با مردم ما سرعناد دارد!؟ بعد ازیک ساعت و بیست دقیقه به نیلی مرکزدایکندی رسیدیم و مورد استقبال گرم دوستان یونامای دایکندی قرارگرفتیم. وقتی مراسم استقبال فروکش کرد و تنها ترشدم، به دوسه سال قبل رفتم. به زمانی که هریکی دوماه باید به دایکندی می آمدم. چه روزگارخوشی بود و چقدرازاینکه با مردمان عجین بودم، لذت می بردم. طبق هماهنگی سایردوستان خبرنگار، دوموترپولیس بدنبال ما آمد و به دفتروالی (سلطانعلی ارزگانی) رفتیم. والی مثلا استقبال گرمی ازما کرد و تازه آنجا بود که فهمیدم وای، چه اشتباهی کرده ام. روزگذشته تمام اسناد ها و کارتهایم را بخاطراینکه ازمنطقه وردک (محل پاتکهای گاهگاهی طالبان) میگذشتیم، درزیرچوکی دریورجاسازی کرده بودم و درآخرازدریورگرفته و به خواهرم داده بودم و حالا پیش او مانده بود. ازوالی خواستم تا سندی صادرکند که من بتوانم دردایکندی گشت و گذارکنم و عکس بگیرم. بیشتربخاطراینکه من معمولا به جاهای دوروخلوت میروم ووقتی ازدختران و زنان عکس میگیرم، مورد مؤاخذه شدید مردم قرارمیگیرم وممکن بود کاربه پولیس بکشد وآنجاست که کارت هویت، سخت ضروری بود. والی ازموفقیت هایش دردوره های قبلی والی گری اش درقندهاروارزگان گفت و گفت که درقندهار 53 مسجد را اعمارویاترمیم کرده بود و همه را قالین فرش نموده بود. گفت که درزمان داکترنجیب وقتی ازقندهار تبدیل شده بوده، چگونه قندهاری ها پیش رئیس جمهوررفته و درخواست کرده بودند که ارزگانی دوباره والی شان شود و بعد دست به تحریم دولت زده بودند و بلاخره دولت تسلیم شده و او(سلطانعلی ارزگانی) را دوباره به عنوان والی قندهارتعیین کرده بود. گفت که روزی که من به دایکندی آمدم، یک ساختمان اساسی هم کارنشده بود و حالا تعدادشان به دهها عدد رسیده است. ازسفراخیرش به امریکا هم یاد کرد و گفت که دربین هشت والی، او به عنوان رئیس تیم (تیم لیدر) عمل میکرده و... کاغذی مبنی براینکه نیروهای امنیتی دایکندی با من همکاری کنند را ازدفترولایت گرفتم و به اتفاق سایرخبرنگاران، به طرف بازار رفتیم و درهوتلی درمنطقه ای معروف به گاراژ نان چاشت خوردیم. بعد ازغذای چاشت، همه باهم به بازاررفتیم و با مردم صحبت کردیم و ازمشکلاتشان پرسیدیم و ... جایی کودکانی را دیدم که فارغ البال ازهیاهوی زمان، دریک باغ بدنبال زردک می گشتند وهرازچندگاهی فریاد خوشحالی شان خواب خرگوشهای جدا افتاده را می ربود. شب نزد دوستم محمد یوسفی رفتم و آخرشب هم دوست دیگرم آقای سلمانعلی صادقی بدنبالم آمد و گفت که من نتوانستم برای قصه کردن با تو، تا فردا شب منتظربمانم و مرا به محل زندگی خودش برد. شب با آقای صادقی قصه ها کردیم و درد دلها رد و بدل شد. البته با چند تن ازهمکاران آقای صادقی هم آشنا شدم.

درکابلم (بخش چهارم)

2009-11-21T10:38:00.001+04:30

یکشنبه با نجیب اخلاقی خبرنگارفردا به کله پزی پسرخلیفه عوض رفتیم و جایتان خالی دلی ازعزا درآوردیم. علی کله پز را هم ترغیب و تشویق کردیم که نمایندگی کله پزی اش را دربامیان راه اندازی کند، اما ظاهراً تنهایی را بهانه گرفت. بعد رفتیم دفترچشم سوم و آنجا آصف آشنا(خبرنگار) و فرزانه زیبا کلام (عکاس) را دیدیم. فردا ساعت هشت صبح قراربود ازبامیان به طرف دایکندی پروازکنم (باهلیکوپتریوناما) و من هنوزدرکابل بودم و باید هرطورممکن، امشب خودم را به بامیان می رساندم. منتظرخواهرم بودم که ازمزارحرکت کرده بود وقراربود ساعت دو بعد ازظهربه کابل برسد و به من ملحق شود و به بامیان برویم. اودرحال نوشتن پایان نامه اش است و به محیطی آرام نیازدارد. بامیان جای خوبی است، البته اگریاشارامانش بدهد. بلاخره آمد و ساعت سه بعد ازظهربه طرف بامیان حرکت کردیم و ساعت یازده شب به بامیان رسیدیم.

درکابلم (بخش سوم)

2009-11-21T10:17:00.001+04:30

قراربود روزپنجشنبه صبح به طرف بامیان بروم، ازطرفی قراربود امروزدفترمؤسسه فرهنگی دردری درکابل آغازبکارکند. اما با دفترقسمی هماهنگ کردم که توانستم ماندنم را تا روزیکشنبه به تعویق بیاندازم. پنجشنبه صبح به دردری رفتم و درتنظیم کارها با دوستان دردری همکاری کردم. بعد ازظهرهم برنامه شروع شد و بسیاربصورت خوبی پیش رفت. گزارشی هم ازاین رویداد تهیه کردم که میتوانید درسایت جمهوری سکوت بخوانید. البته برای نوشتن گزارش آن وقت کافی نداشتم و درکامپیوترکافی نت تایپ کردم. هرکلمه اش برایم خرج داشت و مجبوربودم فکرنکرده و بسیارسریع بنویسم وبلاخره آن شد که دیدید. شب هم مهمان دوست کانادائی ورئیسم (یان دووی) درهوتل کابل سرینا بود. یک خانم انگلیسی ویک آقای انگلیسی ایرانی تبارهم دعوت شده بودند. تا یازده شب آنجا بودم و بعد رفتم اتاق رضا یمک. جمعه هم با حسین علی کریمی به خرید بعضی چیزهایی که ضرورت داشتم پرداختم. من ترجیح میدهم همیشه خریدهایم را کریمی برایم بکند، چرا که او یکباربرایم خرید و هنوزهم دارم جورش را میکشم. پارسال وقتی میخواستم بروم خواستگاری، همه چیزم را خرید. لباسهایم را بصورت ست خرید و برای هرکفش، کلاهی و برای هرکلاه، کفشی گرفت وآداب پوشیدنشان را هم یادم داد. من هم پوشیدم و بسیارهم نتیجه داد و بتول بیچاره شد گرفتارمن. این است که حالا هروقت بخواهم لباس بخرم، کریمی را به عنوان خوش سلیقه با خود می برم. (البته نه اینکه فکرکنید بازهم برای خواستگاری میخرم.....) شنبه بعد ازظهرهم به دردری رفتم و بعد به دوست کانادائی ام (این دووی) زنگ زدم که بیاید وباهم بگردیم. یکی دوساعتی گشتیم ورفتیم نمایشگاه عکس چشم سوم درپل سرخ. یان حدود نیم ساعت مقابل یکی ازعکسهای استاد نجیب الله مسافرمیخکوب شد. هیچ دلش نمی شد که رهایش کند. آرزو کردم روزی بتوانم یک نفر را اینگونه پای عکسم میخکوب کنم. بعد به همراه یان، رضا یمک وبرادرش علی به رستورانت قره قل رفتیم و جایتان خالی تا یازده آنجا بودیم. یان را به کابل سرینا رساندم و خودم رفتم اتاق یمک.

درکابلم (بخش دوم)

2009-11-13T17:03:00.002+04:30

درکابلم (بخش دوم) چهارشنبه با کارهای اداری دفتروبعضی کارهای دیگرشخصی گذشت. کمی هم خاک کابل را خوردم. بعد ازظهربود که حسینعلی کریمی زنگ زد که فردا قراراست مؤسسه دردری دفترخود درکابل را افتتاح کند. وسوسه شدم که بمانم و ازدستش ندهم. کمی فکرکردم و به این نتیجه رسیدم که بمانم. به دفترزنگ زدم و خواستم که پروزام ( که قراربود پنجشنبه صبح به بامیان بروم) را به وقت دیگری بیندازند که آنها هم قبول کردند. خوشحال شدم و فردایش (پنجشنبه) به دردری رفتم و کمی هم درمقدمات کارکمک کردم. گزارشی هم ازمحفل افتتاحیه تهیه کردم که میتوانید درویبسایت جمهوری سکوت بخوانیدش. www.urozgan.org وبدین گونه روزپنجشنبه هم به پایان رسید.

دركابلم (بخش اول)

2009-11-13T11:13:00.008+04:30

درکابلم دیروزبعد ازظهربه خاطریک کاررسمی که مربوط به دفترمیشد، به کابل آمدم و تا فردا پنجشنبه خواهم ماند. رآس ساعت سه بعد ازظهربه میدان آمدم وطیاره هم آمد. مسافرانی هم داشت و بعد ما سوارشدیم. طیاره 19 نفرگنجایش داشت، اما ما فقط شش نفربودیم. نمیدانم چرا اینگونه است. یکبارمن ویک نفردیگردریک طیاره به کابل رفتیم. نمیدانم چرا اینگونه مدیریت میشود که طیاره باید خالی برود، اما اي بسا مریضانی که درراه (زمینی) می میرند. به هرحال، عکسهایی درآسمان گرفتم که بد ندانستم با شما شریک کنم. بعد از بیست دقیقه درآسمان کابل بودیم. درشهراز تنها چیزی که عکس گرفتم، بالون آیساف بود که درآسمان غبارآلود کابل خود نمایی میکرد. حالا دیگرآسمان هم برای (چشم روشن کابل) صاف نیست. یک راست رفتم پیش اسد بودا که تازه ازسرکارآمده بود. مدتی آنجا بودم و طبق معمول رفتم سراغ اولین کسی که همیشه درکابل سراغش را میگیرم، رضا یمک درمرکزفوتوژورناليزم چشم سوم. بصیرسیرت و رضا ساحل هم آنجابودند.فقط استاد مسافر نبود.عکسهایم را نشانم میدهند كه بر ديوار نصب شده اند. و درباره تازه های عکاسی میگویند. ازاینکه عکسهایم را درکنارعکسهای استاد نجیب الله مسافر، رضا یمک، بصیرسیرت و رضاساحل می بینم، کمی به خود می بالم و میگویم "کاش زنم اینجا بود و میدید" هاهاهاهاهاهاهاهاها بعد ازچند دقیقه با یمک رفتیم سرپاتوقش (هوتل ترکستان). جای تان خالی کبابی زدیم بعد رفتیم طرف اتاقش. یمک ازسفرفرانسه اش گفت ویک فیلم هم دیدیم که طبق معمول همیشه، من هیچ چیزازاین فیلم نفهمیدم. من معمولا فیلم را خوب نمی فهمم. حالا عکسهای این سفر

بامیان را نقاشی کنیم

2009-11-09T16:27:00.002+04:30

گزارشی تحت عنوان (بامیان را نقاشی میکنیم) تهیه کردم و درویب سایت جمهوری سکوت به نشررسیده است

اگرخواستید ببینید

http://urozgan.org/fa-AF/article/414/

برفی

2009-11-08T16:24:00.005+04:30

دوستان سلام. امروزمیخواهم شمارا برفی کنم। برفی چی است؟ فکرمیکردم میدانید، یاشاید هم مرا می آزمائید। شمارا ارجاع میدهم به مطلبی دراین باره ازمیرزا مهدی الدین ابویاشاربامیانی متخلص به مهرآئین برفی عنعنه ای را گفتندی که اززمانهای دوردرنزد مردمان مشرق زمین بماندی। گوئی رسم براین بودی که درنخست روزی که آسمان را برزمین و عطش چندین گاهه اش رحم آمدی و شرف نعمت نزول برف ارزانی داشتی، شوخ طبعی را هوس مزاح به سرافتادی و پیکی به سوی خوش سیرتی فرستادی همیانی (خریطه ای) بدست و درآن حبّه ای برف نهاده. درکوفتی و چونان که دربازشدی، همیان را به گشاینده درب دادی و فریاد برآورندی که برفی شدید، میهمانی مبارکمان باد و چون پیک چابک سوارگریختی. گشاینده درب بدنبال وی دویدی آنسان که گرگی بدنبال بره ای. اگرگرفتندی، وی را به شدت بزدی وبرف برگریبان وی انداختی ومیهمانی هم بروی افتادی. لیک اگرنتوانستی، سزاواراست که آنان را به میهمانی خواندی و عزت فزونی کردی. حالا شما برفی شدید و آماده میهمانی باشید. عکسها اززمستان سال گذشته است